Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

भक्ष्यभोज्यानि सर्वाणि महानिन्द्रेण दापयेत् । संवत्स रोनियो मंत्रं जप्त्वा तेनोदकं द्विजः

Transliteration

bhakṣyabhojyāni sarvāṇi mahānindreṇa dāpayet | saṃvatsa roniyo maṃtraṃ japtvā tenodakaṃ dvijaḥ

Translation

सर्व प्रकारचे भक्ष्य-भोज्य पदार्थ मोठ्या श्रद्धेने अर्पण करावेत. “संवत्सरोनिय” मंत्र जपून, त्या मंत्राने अभिमंत्रित केलेले जल द्विजाने पुढील कर्मासाठी वापरावे।

Word by Word

• भक्ष्यभोज्यानि: foods to be eaten and enjoyed
• भक्ष्यभोज्यानि: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भक्ष्य + भोज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; समासः इतरेतर-द्वन्द्वः (भक्ष्याणि च भोज्यानि च)

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘भक्ष्यभोज्यानि’ इत्यस्य विशेषणम्

• महानिन्द्रेण: with the Mahānindra (mantra)
• महानिन्द्रेण: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: महानिन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; मन्त्रनाम/ऋक्-नाम (by the Mahānindra [mantra])

• दापयेत्: should cause (them) to be given / should offer
• दापयेत्: क्रिया (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + णिच् (causative)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त (causative)

• संवत्स: (word) ‘saṃvatsa’
• संवत्स: सम्बन्ध (Mantra word/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: संवत्स (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; मन्त्रपाठे पद-रूप (as in mantra text)

• रोनियः: (word) ‘roniya’
• रोनियः: सम्बन्ध (Mantra word/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रोनिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मन्त्रपाठे पद-रूप (uncertain Vedic/ritual term)

• मन्त्रम्: the mantra
• मन्त्रम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• जप्त्वा: having recited
• जप्त्वा: क्रियाविशेषण (Absolutive/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having recited’

• तेन: with that
• तेन: करण (Instrument/with that/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• उदकम्: water
• उदकम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• द्विजः: the Brahmin
• द्विजः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Narrative instruction (speaker not explicit in this single verse; within Prabhāsakṣetra Māhātmya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A long leaf-plate meal laid out for brāhmaṇas near a tīrtha pavilion; the yajamāna stands with folded hands; a priest chants over a water pot, creating mantra-consecrated water; offerings are served in orderly sequence.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual acts gain greater efficacy when performed with reverence and mantra-sanctification, especially in a praised sacred landscape.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), within the Prabhāsa Khaṇḍa’s Prabhāsakṣetra Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering various foods with reverence and sanctifying water through mantra-japa for use in the rite.