Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

बहुवर्षसहस्राणि तस्यातीतानि भामिनि । कस्यचित्त्वथ कालस्य विद्धादस्य वरानने

bahuvarṣasahasrāṇi tasyātītāni bhāmini | kasyacittvatha kālasya viddhādasya varānane

हे भामिनी! त्याचे अनेक हजारो वर्षे निघून गेली. मग एका वेळी, हे वरानने! कुशाच्या टोकाने त्याची बोटे टोचली गेली.

बहु-वर्ष-सहस्राणिmany thousands of years
बहु-वर्ष-सहस्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबहु (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (वर्षाणां सहस्राणि), बहु इति विशेषणपूर्वपद
तस्यof him/that (person)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अतीतानिpassed, elapsed
अतीतानि:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति-इ (धातु) → अतीत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
भामिनिO radiant lady
भामिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
कस्यचित्of some
कस्यचित्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (indefinite)
तुbut, indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
अथthen
अथ:
Discourse connector (अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक (then/now)
कालस्यof time
कालस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
विद्धात्know (you should know)
विद्धात्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु) → विद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; √विद् (to know) इत्यस्य आज्ञार्थ प्रयोगः
अस्यof this (one)
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवरानना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (वरा च सा आनना च)

Śiva (deduced: continuing narration to Devī)

Tirtha: Maṅkaṇaka-tapas-sthāna (precursor to Maṃkīśvara)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: After ages of meditation, the ṛṣi’s finger is pricked by sharp kuśa; a tiny bead of fluid appears; the forest is still, time feels suspended.

D
Devī
M
Maṅkaṇaka (implied)

FAQs

Even after long austerities, a small event can become a turning point—testing humility and discernment.

The episode belongs to Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya cycle, though this verse itself is narrative setup.

None explicitly; the verse marks the narrative trigger (a piercing incident) rather than a rite.