
या अध्यायात ईश्वर महादेवीला उपदेश करतात की शरभस्थानाच्या पूर्वेस थोड्याच अंतरावर असलेल्या ‘अनुत्तर’ कुम्भीश्वर तीर्थाचे दर्शन करावे. प्राभासक्षेत्रातील तीर्थपरिसरात या शिवालयाचे स्थान सांगून, पवित्र भूगोलाची दिशा व क्रम मांडला आहे. मुख्य फलश्रुती अशी—कुम्भीश्वराचे केवळ दर्शन झाले तरी मनुष्य सर्व पातकांपासून मुक्त होतो. त्यामुळे तीर्थदर्शन हे नैतिक-आध्यात्मिक शुद्धीचे प्रभावी साधन म्हणून प्रतिपादित केले आहे. अखेरीस कोलोफोनमध्ये हे स्कंदमहापुराण (८१,००० श्लोक) अंतर्गत प्राभासखण्ड, प्रथम प्राभासक्षेत्र-माहात्म्य यातील ‘कुम्भीश्वरमाहात्म्य’ नावाचे २६६वे अध्याय असल्याचे नमूद आहे.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कुम्भीश्वरमनुत्तमम् । शरभस्थानतः पूर्वे नातिदूरे व्यवस्थितम् । तं दृष्ट्वा मानवो देवि मुच्यते सर्वपातकैः
ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी, त्यानंतर शरभस्थानाच्या पूर्वेस फार दूर नसलेल्या अनुपम कुंभीश्वराकडे जावे. हे देवी, त्याचे दर्शन होताच मनुष्य सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
Verse 266
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कुंभीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्षष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम ‘प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य’ मध्ये ‘कुंभीश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नावाचा २६६वा अध्याय समाप्त झाला.