
या अध्यायात ईश्वर देवीला प्राभासक्षेत्रातील ‘छायालिंग’ या विशेष लिंगाचे माहात्म्य संक्षेपाने सांगतात. न्यंकुमती तीर्थाच्या उत्तरेस हे लिंग आहे असा दिशानिर्देश देऊन पवित्र स्थळाचे भौगोलिक स्थान स्पष्ट केले आहे. छायालिंगाचे दर्शन अत्यंत महान फल देणारे व अद्भुत प्रभावयुक्त असल्याचे प्रतिपादन केले जाते. भक्तिभावाने जो त्याचे दर्शन करतो तो पापांपासून शुद्ध होतो; परंतु अतिपापी जनांना ते दिसत नाही—म्हणून दर्शन हे केवळ विधी नसून नैतिक-आध्यात्मिक पात्रतेशीही जोडलेले आहे. शेवटी स्कंदपुराणातील प्राभासखण्ड, प्राभासक्षेत्र-माहात्म्य अंतर्गत ‘छायालिंगमाहात्म्यवर्णन’ असा अध्याय-निर्देश दिला आहे।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि च्छायालिंगमिति स्मृतम् । उत्तरे न्यंकुमत्याश्च बह्वाश्चर्यं महत्फलम्
ईश्वर म्हणाले—त्यानंतर, हे महादेवी, ‘छायालिंग’ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या स्थानी जावे. ते न्यंकुमतीच्या उत्तरेस आहे—अतिशय अद्भुत—आणि महान पुण्यफल देणारे आहे।
Verse 2
तं दृष्ट्वा मानवो देवि मुच्यते पंचपातकैः । सार्द्धद्वादशहस्तं तु योजनत्रितयेन तु । न पश्यंति महादेवि पापिष्ठा ये तु मानवाः
हे देवी, ते दर्शन घेतल्याने मनुष्य पंचमहापातकांपासून मुक्त होतो. पण हे महादेवी, जे अत्यंत पापिष्ठ लोक आहेत, ते ते पाहू शकत नाहीत—जरी ते साडेबारा हस्त प्रमाणाचे असून तीन योजनांपर्यंत (दृश्य) आहे।
Verse 263
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये छायालिंग माहात्म्यवर्णनंनाम त्रिषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एक्याऐंशी-सहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यात “छायालिंग-माहात्म्यवर्णन” नामक २६३ वा अध्याय समाप्त झाला।