Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11
Devanagari script
विस्मृतस्त्वं निशानाथ चिरात्कस्मादिहागतः । कुरुष्व वचनं चंद्र अस्माकं तिमिरापह
Transliteration
vismṛtastvaṃ niśānātha cirātkasmādihāgataḥ | kuruṣva vacanaṃ caṃdra asmākaṃ timirāpaha
Translation
“हे निशानाथ, तू तर विसरला गेला होतास; इतक्या काळानंतर इथे का आलास? हे चंद्रा, अंधारहर, आमचे वचन पाळ।”
Word by Word
विस्मृतःforgotten
विस्मृतः:
Kriyāviśeṣaṇa (Predicate complement/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Past participle used adjectivally (forgotten)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Pronoun nominative singular
निशानाथO lord of the night (Moon)
निशानाथ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनिशानाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; Vocative singular; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (निशायाः नाथः)
चिरात्after a long time
चिरात्:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय; adverb (after a long time)
कस्मात्why / from what reason
कस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; Ablative singular (from what/why)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (Place/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय; adverb (here)
आगतःhave you come
आगतः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Past participle (come/arrived)
कुरुdo
कुरु:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; Imperative 2nd singular (do)
स्वindeed / please
स्व:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्व (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश-निपात; enclitic particle used with imperative (please/indeed)
वचनम्a request/word
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
चन्द्रO Moon
चन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; Vocative singular
अस्माकम्our
अस्माकम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural (of us/our)
तिमिरापहO remover of darkness
तिमिरापह:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतिमिर-अपह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; Vocative singular; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (तिमिरस्य अपहः)
Speaker
Tridaśas (Devas)
Characters & Entities
C
Candra (Moon)T
Tridaśa (Devas)FAQs
Divine roles (like dispelling darkness) imply responsibility; beings are called to act for cosmic welfare.
Prabhāsa-kṣetra, within whose māhātmya the episode unfolds.
No explicit ritual; it is an exhortation within a sacred-place narrative.