Adhyaya 245
या अध्यायात ईश्वर देवीला दिव्य उपदेश देतात आणि तीर्थयात्रिकांनाही त्याच पवित्र प्रदेशातील एका विशिष्ट स्थळाकडे जाण्याची आज्ञा करतात. हे स्थान सरस्वतीच्या तीरावर असून, पार्णादित्याशी संबंधित खुणेच्या पश्चिमेस, जवळ/उच्च दिशेच्या निर्देशांसह वर्णिले आहे. तेथे प्राचीनकाळी ब्रह्मदेवांनी प्रतिष्ठापित केलेला प्रसिद्ध लिंग ‘ब्रह्मेश्वर’ म्हणून ओळखला जातो आणि तो सर्व पातकांचा नाश करणारा मानला आहे. द्वितीया तिथीस तेथे स्नान करून उपवास करावा, इंद्रियसंयम राखून ‘ब्रह्मेश्वर’ नामाने देवाधिदेवाची पूजा करावी. पितरांसाठी तर्पण व श्राद्ध केल्यास शाश्वत पद/धाम प्राप्त होते, असे फलश्रुतीत सांगितले आहे.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तत्रैवोपरिसंस्थितम् । सरस्वत्यास्तटे देवि पर्णादित्यस्य पश्चिमे
ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी, मग तेथेच वर/जवळ स्थित असलेल्या त्या पवित्र स्थानी जा; हे देवी, ते सरस्वतीच्या तटी, पर्णादित्याच्या पश्चिमेस आहे.
Verse 2
तत्रास्ते सुमहल्लिंगं स्थापितं ब्रह्मणा पुरा । ब्रह्मेश्वरेति विख्यातं सर्वपातकनाशनम्
तेथे एक अत्यंत महान लिंग विराजमान आहे, जे पूर्वी ब्रह्मदेवांनी स्थापित केले. ते ‘ब्रह्मेश्वर’ म्हणून विख्यात असून सर्व पातकांचा नाश करणारे आहे.
Verse 3
तत्र स्नात्वा द्वितीयायां सोपवासो जितेंद्रियः । अर्चयेद्देवदेवेशं नाम्ना ब्रह्मेश्वरं शुभम् । तर्पयेच्च पितॄञ्छ्राद्धे यदीच्छेच्छाश्वतं पदम्
तेथे द्वितीया तिथीस स्नान करून, उपवास करून व इंद्रियसंयम ठेवून, देवदेवेश शुभ ‘ब्रह्मेश्वर’ याचे पूजन करावे. आणि शाश्वत पद हवे असल्यास श्राद्धाने पितरांना तृप्त करावे.
Verse 245
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रमास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेत, सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम ‘प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य’ मध्ये ‘ब्रह्मेश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नावाचा २४५वा अध्याय समाप्त झाला.