Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

कलेवरं स्थितं देवि लिंगाकारं महाप्रभम् । रेवत्या सहितं तत्र शेषनामेति विश्रुतम्

Transliteration

kalevaraṃ sthitaṃ devi liṃgākāraṃ mahāprabham | revatyā sahitaṃ tatra śeṣanāmeti viśrutam

Translation

हे देवी, तेथे महाप्रभूचे लिंगाकार पवित्र कलेवर प्रतिष्ठित आहे; आणि रेवतीसह तेथे ते ‘शेष’ या नावाने प्रसिद्ध आहे।

Word by Word

• कलेवरम्: the body
• कलेवरम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कलेवर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; (वाक्ये प्रथमा—विषयः)

• स्थितम्: standing/placed
• स्थितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (कलेवरम्)

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• लिङ्गाकारम्: liṅga-shaped
• लिङ्गाकारम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक) + आकार (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (having the form of a liṅga), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (कलेवरम्)

• महाप्रभम्: very radiant
• महाप्रभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + प्रभ (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (greatly splendid), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (कलेवरम्)

• रेवत्या: with Revatī
• रेवत्या: Sahakaraka (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: रेवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• सहितम्: accompanied (by)
• सहितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सह (उपसर्ग/अव्यय) + इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (कलेवरम्)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण

• शेषनाम: (having) the name Śeṣa
• शेषनाम: Pratipadya (Appellation/संज्ञा)
• Type: Noun
• Root: शेष (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (name 'Śeṣa'), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (इति-पूर्वकं नामपदम्)

• इति: thus/as
• इति: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-उद्धरण/नामनिर्देशार्थक (quotative particle)

• विश्रुतम्: well-known
• विश्रुतम्: Kriya (Predicative/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: वि-श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (प्रसिद्धम्)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śeṣa (liṅga-sthāna) in Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed as ‘devi’)

Visual Art Cues

Scene: A luminous liṅga stands established on the Prabhāsa shoreland, haloed with mahāprabhā; Revatī is shown nearby in reverent posture, indicating conjoint sanctity and name-fame ‘Śeṣa’.

Characters & Entities

• Devī
• Revatī
• Śeṣa
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇa presents divine presence as manifesting in sanctified forms (like the liṅga), making sacred geography a living locus of worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A liṅga-form shrine in Mitravana within Prabhāsakṣetra, renowned as “Śeṣa,” accompanied by Revatī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit procedure is given in this verse; it identifies the revered form and name of the shrine for pilgrimage recognition and worship.