Adhyaya 214
या अध्यायात ईश्वर स्वतः उपदेशरूपाने प्राभास क्षेत्रातील कौशिकेश्वर शिवस्थानाचे माहात्म्य सांगतात. काश्यपेश्वरापासून ईशान (ईशान्य) दिशेला आठ धनुष्य अंतरावर हे स्थान असल्याचे वर्णन असून, ते महापातक-नाशक व अत्यंत पावन तीर्थ मानले आहे. नावामागील कथेत कौशिकाने वसिष्ठांचे पुत्र वध केल्याने उत्पन्न झालेला दोष दाखविला आहे; तो त्या ठिकाणी शिवलिंगाची प्रतिष्ठा करून पूजा करतो आणि पापातून मुक्त होतो. शेवटी फलश्रुती—या लिंगाचे दर्शन व पूजन करणाऱ्यांना इच्छित फल प्राप्त होते.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । धनुषामष्टभिस्तस्मादीशाने कश्यपेश्वरात् । कौशकेश्वरनामानं महापातकनाशनम्
ईश्वर म्हणाले—कश्यपेश्वरापासून ईशान्य दिशेस आठ धनुष्य अंतरावर ‘कौशिकेश्वर’ नामाचे लिंग आहे; ते महापातकांचा नाश करणारे आहे।
Verse 2
वसिष्ठतनयान्हत्वा तत्र कौशिकसत्तमः । स्थापयामास तल्लिंगं मुक्तपापस्ततोऽभवत्
वसिष्ठांच्या पुत्रांचा वध करून, तेथे श्रेष्ठ कौशिकाने त्या लिंगाची स्थापना केली; आणि तेव्हापासून तो पापमुक्त झाला।
Verse 3
तं दृष्ट्वा पूजयित्वा तु लभते वाञ्छितं फलम्
त्याचे दर्शन करून व पूजन केल्यास मनुष्य इच्छित फल प्राप्त करतो।
Verse 214
इति श्रीस्कांदे महा पुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कौशिकेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामचतुर्दशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखण्डातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यात ‘कौशिकेश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नामक दोनशे चौदावा अध्याय समाप्त झाला।