Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

तुषितानां तु साध्यानां नामान्येतानि वच्मि ते । मनोऽनुमन्ता प्राणश्च नरोऽपानश्च वीर्यवान्

tuṣitānāṃ tu sādhyānāṃ nāmānyetāni vacmi te | mano'numantā prāṇaśca naro'pānaśca vīryavān

आता तुषितांतील साध्यांची ही नावे तुला सांगतो—मन, अनुमन्ता, प्राण, नर, अपान आणि वीर्यवान.

तुषितानाम्of the Tuṣitas
तुषितानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतुषित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; देवगण-नाम
तुand/indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
साध्यानाम्of the Sādhyas
साध्यानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसाध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; देवगण-नाम
नामानिnames
नामानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), बहुवचन
एतानिthese
एतानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; निर्देशक-विशेषण
वच्मिI say/tell
वच्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; (to you)
मनःMind (Manas)
मनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अनुमन्ताapprover/consenter
अनुमन्ता:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअनु + मन् (धातु) → अनुमन्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृवाचक-नाम (agent noun)
प्राणःPrāṇa (vital breath)
प्राणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
नरःNara
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपानःApāna (downward breath)
अपानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअपान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
वीर्यवान्powerful
वीर्यवान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; गुणवाचक-विशेषण

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Inquirer/disciple figure

Scene: A sage enumerates Sādhyas as subtle luminous beings hovering above a pilgrim performing calm breathing by the sea: Mano as a light at the brow, Prāṇa and Apāna as twin currents, Vīryavān as radiant strength.

T
Tuṣitas
S
Sādhyas
M
Mano
A
Anumantā
P
Prāṇa
N
Nara
A
Apāna
V
Vīryavān

FAQs

It sacralizes inner faculties—mind and vital breaths—by naming them as divine beings, aligning spiritual practice with cosmic devotion.

The māhātmya setting is Prabhāsa-kṣetra; this verse focuses on naming Sādhyas rather than describing a specific bathing spot.

None.