Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 46

Devanagari script

ये समाना इति द्वाभ्यामेतच्छ्राद्धं सपिण्डनम् । अमावास्यां तु यच्छ्राद्धं तत्पार्वणमुदाहृतम्

Transliteration

ye samānā iti dvābhyāmetacchrāddhaṃ sapiṇḍanam | amāvāsyāṃ tu yacchrāddhaṃ tatpārvaṇamudāhṛtam

Translation

‘ये समाना…’ इत्यादी दोन मंत्रांनी जे श्राद्ध दर्शविले आहे ते सपिण्डनाशी संबंधित श्राद्ध होय। आणि अमावास्येला जे श्राद्ध केले जाते ते ‘पार्वण श्राद्ध’ असे सांगितले आहे।

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय

• समाना: equal/same
• समाना: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/इत्यर्थक-निपात (quotative particle)

• द्वाभ्याम्: by two (words/verses)
• द्वाभ्याम्: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), द्विवचन; संख्यावाचक

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सपिण्डनम्: the sapiṇḍana (rite of joining into the piṇḍa lineage)
• सपिण्डनम्: Visheshya-Predicate (Predicate noun/विधेय)
• Type: Noun
• Root: स + पिण्डन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष/सह-सम्बन्धः (पिण्डनं सह)

• अमावास्याम्: on the new-moon day
• अमावास्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अमावास्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देश

• पार्वणम्: the pārvaṇa (new-moon/fortnightly śrāddha)
• पार्वणम्: Visheshya-Predicate (Predicate noun/विधेय)
• Type: Noun
• Root: पार्वण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उदाहृतम्: is stated/declared
• उदाहृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद् + आ + हृ (धातु) → उदाहृत (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Night-to-dawn amāvāsyā setting at a tīrtha: the yajamāna and priest recite ‘ye samānā…’ while offering piṇḍas; a subtle ancestral presence is suggested; lamps flicker near water’s edge.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ancestral rites are not generic; specific śrāddhas have specific liturgical markers and timings, preserving correctness and reverence toward the Pitṛs.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within the Prabhāsakṣetra-māhātmya, tying orthodox Pitṛ-dharma to the sanctified landscape of Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Sapiṇḍana-śrāddha is identified via the “ye samānā…” mantras; śrāddha done on Amāvasyā is defined as pārvaṇa-śrāddha.