Adhyaya 196

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि प्रभासं जलसंस्थितम् । वृद्धप्रभासाद्दक्षिणतो नातिदूरे व्यवस्थितम्

ईश्वर म्हणाले—त्यानंतर, हे महादेवी, जलाजवळ वसलेल्या प्रभासाला जावे; तो वृद्धप्रभासाच्या दक्षिणेस फार दूर नाही।

Verse 2

तस्यैव देवि देवस्य शृणु माहात्म्यमुत्तमम्

हे देवी, त्या देवाचेच परम उत्तम माहात्म्य ऐक।

Verse 3

जामदग्न्येन रामेण यदा क्षत्त्रवधः कृतः । तदाऽस्य परमा जाता घृणा मनसि भामिनि

हे भामिनि, जामदग्न्य रामाने (परशुरामाने) जेव्हा क्षत्रियवध केला, तेव्हा त्याच्या मनात परम घृणा—म्हणजेच तीव्र पश्चात्ताप—उद्भवला।

Verse 4

ततस्त्वाराधयामास महादेवं सुरेश्वरम् । उग्रं तपः समास्थाय बहून्वर्ष गणान्प्रिये

त्यानंतर, हे प्रिये, त्याने देवांचा ईश्वर महादेव याची आराधना केली आणि उग्र तपाचा आश्रय घेऊन अनेक वर्षे तपश्चर्या केली।

Verse 5

ततस्तुष्टो महादेवस्तस्य प्रत्यक्षतां गतः । अब्रवीद्वरदस्तेऽहं वरं वरय सुव्रत

तेव्हा संतुष्ट झालेला महादेव त्याच्यासमोर प्रत्यक्ष झाला आणि म्हणाला—“मी तुला वर देणारा आहे; हे सुव्रता, जो वर हवा तो माग।”

Verse 6

राम उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । दर्शयस्व स्वकं लिंगं यज्ञे वज्रेण छादितम्

राम म्हणाला—“हे देव, जर तू माझ्यावर प्रसन्न असशील आणि मला वर द्यावयाचा असेल, तर यज्ञात वज्राने आच्छादित असलेले तुझे स्वलिंग मला दर्शन दे।”

Verse 7

घृणा मे महती जाता हत्वेमान्क्षत्रियान्बहून् । दर्शनात्तव लिंगस्य येन मे नश्यते घृणा

“अनेक क्षत्रियांचा वध केल्यामुळे माझ्या अंतःकरणात मोठा पश्चात्ताप झाला आहे. तुझ्या लिंगदर्शनाने माझा हा पश्चात्ताप नष्ट होवो.”

Verse 8

तथा मे पातकं सर्वं प्रसादात्तव शंकर

“आणि हे शंकर, तुझ्या प्रसादाने माझे सर्व पातकही तसेच दूर होवो.”

Verse 9

शंकर उवाच । मम लिंगं सहस्राक्ष उत्थितं तु पुनःपुनः । वज्रेणाच्छादयत्येव भयेन महता वृतः

शंकर म्हणाला—“हे सहस्राक्ष (इंद्रा), माझे लिंग पुन्हा पुन्हा उभे राहते; पण तू मोठ्या भयाने वेढलेला होऊन ते वज्राने झाकतच राहतोस.”

Verse 10

न तेऽहं दर्शनं यास्ये लिंगरूपी कदाचन

मी कधीही लिंगरूपाने तुझ्या दर्शनास येणार नाही।

Verse 11

यन्मां वदसि घृणया वृतोऽहं पातकेन तु । तत्तेऽहं नाशयिष्यामि स्पर्शनात्तु द्विजोत्तम

हे द्विजोत्तम! तू घृणेमुळे म्हणतोस की मी पापाने वेढलेला आहे; तर माझ्या स्पर्शमात्राने तुझे ते पाप मी नष्ट करीन।

Verse 12

अस्मिञ्जलाश्रये पुण्ये जलमध्ये महामते । उत्थास्यति महालिंगं तस्य त्वं दर्शनं कुरु

हे महामते! या पुण्य जलाशयाच्या जलमध्यातून एक महालिंग प्रकट होईल; तू त्याचे श्रद्धेने दर्शन कर।

Verse 13

गमिष्यति घृणा सर्वा निष्पापस्त्वं भविष्यसि । उक्त्वैवमुदतिष्ठच्च जलमध्याद्वरानने

तुझी सर्व घृणा निघून जाईल आणि तू निष्पाप होशील। असे बोलून ती वरानना जलमध्यातून उठून उभी राहिली।

Verse 14

जलप्रभासनामास्य ततो जातं धरातले । तस्यालं स्पर्शनाद्देवि शिवलोकं व्रजेन्नरः

त्यानंतर धरातलावर ‘जलप्रभास’ नावाचे तीर्थ उत्पन्न झाले। हे देवी! त्याचा स्पर्शमात्राने मनुष्य शिवलोकास जातो।

Verse 15

एकं भोजयते योऽत्र ब्राह्मणं शंसितव्रतम् । भोजितोऽहं भवेत्तेन सपत्नीको न संशयः

जो येथे प्रशंसित व्रतधारी एका ब्राह्मणासही भोजन घालतो, त्याने मीही पत्नीसमवेत तृप्त होतो—यात संशय नाही।

Verse 16

एषा जलप्रभासस्य संभूतिस्ते मयोदिता । श्रुता पापोपशमनी सर्वकामफलप्रदा

ही जलप्रभासाची उत्पत्ती मी तुला सांगितली; हे ऐकले असता पाप शमते आणि सर्व कामनांचे फळ देते।

Verse 196

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये जलप्रभासमाहात्म्यवर्णनंनाम षण्णवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एकाशीती-साहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यात ‘जलप्रभासमाहात्म्यवर्णन’ नामक १९६वा अध्याय समाप्त झाला।