Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । तस्यैव पश्चिमे भागे नातिदूरे व्यवस्थितम् । चण्डिका कर्ममोटी च योगिनी कोटिसंयुता । पीठत्रयं महादेवि आद्यं त्रैलोक्यवन्दितम्

īśvara uvāca | tasyaiva paścime bhāge nātidūre vyavasthitam | caṇḍikā karmamoṭī ca yoginī koṭisaṃyutā | pīṭhatrayaṃ mahādevi ādyaṃ trailokyavanditam

ईश्वर म्हणाले—त्याच्याच पश्चिम भागात, फार दूर नाही, चंडिका, कर्ममोटी आणि कोटी शक्तींनी संयुक्त योगिनी सहित एक पवित्र पीठ आहे। हे महादेवी, हे पीठत्रय असून त्यातील आद्य पीठ त्रैलोक्यात वंद्य आहे।

īśvaraḥĪśvara
īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वक्ता
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
tasyaof that (place/thing)
tasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्धे
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphatic particle)
paścimein the western
paścime:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpaścima (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (भागे)
bhāgepart/region
bhāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
atitoo/excessively
ati:
Sambandha (Degree/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootati (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय; अतिशयार्थक (intensifier)
dūreat a distance
dūre:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdūra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे
vyavasthitamsituated
vyavasthitam:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-ava-sthā (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; स्थितम् (located)
caṇḍikāCaṇḍikā
caṇḍikā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcaṇḍikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
karmamoṭīKarmamoṭī
karmamoṭī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkarma-moṭī (प्रातिपदिक; समास/नाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम (proper name)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
yoginīYoginī
yoginī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyoginī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
koṭisaṃyutāaccompanied by crores (of attendants)
koṭisaṃyutā:
Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootkoṭi-saṃyuta (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (yoginī)
pīṭhatrayamthe triad of sacred seats
pīṭhatrayam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpīṭha-traya (प्रातिपदिक; द्विगु-समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; त्रयम् (three seats)
mahādeviO great goddess
mahādevi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā-devī (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
ādyamthe first
ādyam:
Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootādya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (pīṭhatrayam)
trailokyavanditamrevered by the three worlds
trailokyavanditam:
Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Roottri-lokya-vandita (प्रातिपदिक; समास)
Formक्त-प्रत्ययान्त (vandita); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (ādyam/pīṭhatrayam)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Caṇḍikā–Karmamoṭī–Yoginī tri-pīṭha (western sector)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva points out, west of the prior shrine, a powerful triad of pīṭhas: fierce Caṇḍikā, Karmamoṭī, and a Yoginī surrounded by innumerable attendant śaktis; the atmosphere is charged, protective, and awe-inspiring.

C
Caṇḍikā
K
Karmamoṭī
Y
Yoginī
P
Pīṭhatraya
M
Mahādevī (Pārvatī)

FAQs

The tīrtha landscape includes Śākta pīṭhas and Yoginī traditions, teaching that divine power (śakti) is integral to sacred geography.

A western pīṭhatraya (three sacred seats) featuring Caṇḍikā, Karmamoṭī, and a Yoginī within the Prabhāsa sacred region.

No explicit rite in this verse; it identifies the location and the deities of the pīṭhas.