Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

वाचिकं मानसं पापं कर्मणा यदुपार्जितम् । तत्सर्वं नश्यते देवि तस्य लिंगस्य दर्शनात्

Transliteration

vācikaṃ mānasaṃ pāpaṃ karmaṇā yadupārjitam | tatsarvaṃ naśyate devi tasya liṃgasya darśanāt

Translation

हे देवी! वाणीने, मनाने किंवा कर्माने जे पाप उपार्जित झाले असेल, त्या लिंगाच्या दर्शनमात्राने ते सर्व नष्ट होते।

Word by Word

• वाचिकम्: verbal
• वाचिकम्: Visheshana (Qualifier of पापम्)
• Type: Adjective
• Root: वाचिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (Neuter, Nom./Acc., Singular)

• मानसम्: mental
• मानसम्: Visheshana (Qualifier of पापम्)
• Type: Adjective
• Root: मानस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (Neuter, Nom./Acc., Singular)

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular)

• कर्मणा: by action/deed
• कर्मणा: Karana (Means)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (Neuter, Instrumental, Singular)

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Pronoun; Neuter, Nom./Acc., Singular)

• उपार्जितम्: acquired/committed
• उपार्जितम्: Visheshana (Qualifier of यत्/पापम्)
• Type: Adjective
• Root: उप-आर्ज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (PPP; Neuter, Nom./Acc., Singular)

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Pronoun; Neuter, Nom./Acc., Singular)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier of तत्)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (Neuter, Nom./Acc., Singular)

• नश्यते: perishes/is destroyed
• नश्यते: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (Present indicative; 3rd person singular; Ātmanepada)

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (Feminine, Vocative, Singular)

• तस्य: of that
• तस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Pronoun; Genitive Singular)

• लिङ्गस्य: of the liṅga
• लिङ्गस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Neuter, Genitive, Singular)

• दर्शनात्: from/by the sight (of it)
• दर्शनात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (Neuter, Ablative, Singular)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kuntīśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim stands before the Kuntīśvara-liṅga; from the liṅga emanates a cleansing radiance that symbolically dissolves dark knots labeled speech, mind, and action; Devī is addressed in the narrative frame.

Characters & Entities

• Mahādevī (Pārvatī)
• Kuntīśvara (liṅga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana is transformative: encountering the divine presence at a tīrtha purifies even subtle faults of speech and mind.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The liṅga of Kuntīśvara in Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (reverent viewing) of the liṅga is highlighted as a purificatory act; no additional rite is required in the verse.