Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

अश्विनेश्वरनामानं धनुषां पंचके स्थितम् । सर्वरोगप्रशमनं दृष्टं सर्वार्थसाधकम्

Transliteration

aśvineśvaranāmānaṃ dhanuṣāṃ paṃcake sthitam | sarvarogapraśamanaṃ dṛṣṭaṃ sarvārthasādhakam

Translation

त्याचे नाव ‘अश्विनेश्वर’; ते पाच धनुष्य अंतरावर स्थित आहे. त्याचे दर्शन सर्व रोग शमवते आणि सर्वार्थ सिद्ध करते.

Word by Word

• अश्विनेश्वरनामानम्: (that) named Aśvineśvara
• अश्विनेश्वरनामानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अश्विनेश्वर-नामन् (प्रातिपदिक; अश्विनेश्वर + नामन्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; ‘अश्विनेश्वर’ इति नाम यस्य तत् (नामन्-शब्दः)

• धनुषाम्: of bows
• धनुषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धनुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• पञ्चके: in the set of five
• पञ्चके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पञ्चक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• स्थितम्: situated
• स्थितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘स्थित’ = स्थितं (being situated)

• सर्वरोगप्रशमनम्: the pacifier of all diseases
• सर्वरोगप्रशमनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-रोग-प्रशमन (प्रातिपदिक; सर्व + रोग + प्रशमन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘सर्वेषां रोगाणां प्रशमनम्’ इति

• दृष्टम्: (it is) seen/observed
• दृष्टम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः—‘seen/observed’

• सर्वार्थसाधकम्: accomplishing all aims
• सर्वार्थसाधकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-अर्थ-साधक (प्रातिपदिक; सर्व + अर्थ + साधक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘सर्वान् अर्थान् साधयति’ इति

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Aśvineśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Aśvineśvara shrine shown near another landmark, measured as five bow-lengths away; sick devotees approach and are shown recovering upon seeing the liṅga; the Aśvinī twins may appear as subtle divine presences blessing the scene.

Characters & Entities

• Aśvineśvara
• Prabhāsakṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy vision (darśana) of a consecrated liṅga is portrayed as both bodily healing and a dharmic fulfillment of life-goals.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Aśvineśvara, a Śiva-liṅga shrine within Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana—going to see the deity/shrine, implying reverent visitation and worship.