Adhyaya 164
ईश्वर देवीला सांगतात—पूर्व दिशेला जा; ‘धनुष्यांच्या पाचक्यात’ स्थित ‘अश्विनेश्वर’ हे परम पवित्र क्षेत्र आहे. तेथे पूजन केल्यास महापापसमूहाचा शमन होतो आणि सर्व कामना पूर्ण होतात. त्या लिंगाचे दर्शन केवळ झाले तरी सर्व रोग शांत होतात; रोगपीडितांसाठी हे क्षेत्र महान औषधासारखे मानले आहे. माघ महिन्यातील द्वितीया तिथीस तेथे दर्शन दुर्लभ सांगितले आहे, म्हणून त्या दिवशीचे पुण्य विशेष वाढते. सूर्यपुत्राने प्रतिष्ठापित अशी तेथे दोन लिंगे आहेत; म्हणून संयत आत्म्याने त्या द्वितीयेलाच श्रद्धेने दर्शन-पूजन करावे—भक्ती, काळविशेष आणि आत्मसंयम यांचा एकत्र संगम साधत.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्मात्पूर्वेण संस्थितम् । महापापौघशमनं पूजितं सर्वकामदम्
ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी, मग त्या स्थानाच्या पूर्वेस स्थित धामास जावे; ते पूजित असून महापापांचा ओघ शमवते व सर्व कामना प्रदान करते.
Verse 2
अश्विनेश्वरनामानं धनुषां पंचके स्थितम् । सर्वरोगप्रशमनं दृष्टं सर्वार्थसाधकम्
त्याचे नाव ‘अश्विनेश्वर’; ते पाच धनुष्य अंतरावर स्थित आहे. त्याचे दर्शन सर्व रोग शमवते आणि सर्वार्थ सिद्ध करते.
Verse 3
ये केचिद्रोगिणो लोके तेषां तद्भेषजं महत् । माघमासे द्वितीयायां दर्शनं तस्य दुर्लभम्
जगात जे काही रोगी आहेत, त्यांच्यासाठी ते महान औषध आहे; परंतु माघ महिन्याच्या द्वितीयेला त्याचे दर्शन दुर्लभ आहे.
Verse 4
तस्मात्पश्येच्च तद्भक्त्या यदि श्रेयोऽभिकांक्षितम् । महापापौघशमनं पूजितं सर्वकामदम्
म्हणून ज्याला खरे श्रेय व कल्याण अभिप्रेत आहे, त्याने भक्तिभावाने त्याचे दर्शन घ्यावे. पूजिले असता ते महापापांचा पूर शमविते आणि सर्व मनोवांछित फल देते.
Verse 5
इति लिङ्गद्वयं देवि सूर्यपुत्रप्रतिष्ठितम् । तस्मिन्नेव दिने पश्येत्संयतात्मा नरोत्तमः
हे देवि, अशा प्रकारे सूर्यपुत्राने हे लिंगद्वय प्रतिष्ठित केले. त्याच दिवशी संयमी व श्रेष्ठ पुरुषाने जाऊन त्यांचे दर्शन घ्यावे.
Verse 164
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽश्विनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुःषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एक्याऐंशी सहस्र श्लोकांच्या संहितेतील सप्तम प्रभासखण्डाच्या प्रथम ‘प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य’ मध्ये ‘अश्विनेश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नामक १६४ वा अध्याय समाप्त झाला.