Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

सर्वकामप्रदं नृणां श्रुतं सौभाग्यदायकम् । दर्शनेनापि तस्यापि गोशतस्य फलं स्मृतम्

Transliteration

sarvakāmapradaṃ nṛṇāṃ śrutaṃ saubhāgyadāyakam | darśanenāpi tasyāpi gośatasya phalaṃ smṛtam

Translation

हे मनुष्यांना सर्व कामना देणारे व सौभाग्य प्रदान करणारे असे ऐकिवात आहे. याचे केवळ दर्शनही शंभर गायी दान केल्याचे फळ देतो असे मानले आहे.

Word by Word

• सर्वकामप्रदम्: giver of all desires
• सर्वकामप्रदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक; √दा with प्र-)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुषः (सर्वकामान् प्रददाति इति)

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• श्रुतम्: heard/known
• श्रुतम्: Kriya (Predicate complement/क्रियापूरक)
• Type: Adjective
• Root: श्रु (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘श्रुतम्’ = heard/known (as tradition)

• सौभाग्यदायकम्: bestower of good fortune
• सौभाग्यदायकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सौभाग्य (प्रातिपदिक) + दायक (प्रातिपदिक; √दा)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सौभाग्यस्य दायकम्)

• दर्शनेन: by (mere) seeing
• दर्शनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक; √दृश्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• अपि: even
• अपि: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (particle: even/also)

• तस्य: of that (liṅga)
• तस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• अपि: also/indeed
• अपि: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्त-बलार्थक (emphatic particle)

• गोशतस्य: of (a gift of) a hundred cows
• गोशतस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गवां शतम्)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• स्मृतम्: is stated/remembered
• स्मृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भावः: ‘स्मृतम्’ = is remembered/declared

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kṣemeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A devotee receives darśana of Kṣemeśvara; in a symbolic side-panel, a hundred cows being gifted to brāhmaṇas—showing equivalence of merit; aura of saubhāgya around the devotee’s household.

Characters & Entities

• Kṣemeśvara
• Śiva (liṅga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage-darśana in a mahā-tīrtha can confer immense puṇya, comparable to major acts of charity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kṣemeśvara liṅga at Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana of the liṅga; the verse also references the benchmark of go-dāna (gift of cows) as a measure of merit.