Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

Devanagari script

जयेशानि शिवे शर्वे जय नित्यं जयार्चिते । मोक्षदे जय सर्वज्ञे जय धर्मार्थकामदे

Transliteration

jayeśāni śive śarve jaya nityaṃ jayārcite | mokṣade jaya sarvajñe jaya dharmārthakāmade

Translation

जय हो, हे ईशानी! जय हो, हे शिवे, हे शर्वे! नित्य जय हो, हे ‘जय’ने अर्चिते! जय हो, हे मोक्षदे! जय हो, हे सर्वज्ञे! जय हो, हे धर्मार्थकामदे!

Word by Word

• जय-ईशानि: hail, O Īśānī
• जय-ईशानि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जय (अव्यय/निपात) + ईशानी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; पूर्वपद 'जय' उद्गारः (सन्धिः)

• शिवे: O Śivā
• शिवे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शिवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

• शर्वे: O Śarvā
• शर्वे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शर्वा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

• जय: hail!
• जय: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: जय (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय (निपात), स्तुत्यर्थक उद्गारः

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण), नित्यं = सदा (always)

• जय-अर्चिते: O one worshipped with hymns of victory
• जय-अर्चिते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जय (प्रातिपदिक) + अर्चित (कृदन्त, √अर्च् धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (जयेन अर्चिता)

• मोक्षदे: O giver of liberation
• मोक्षदे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मोक्ष (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त/प्रातिपदिक, √दा धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (मोक्षं ददाति या)

• जय: hail!
• जय: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: जय (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय (निपात)

• सर्वज्ञे: O omniscient one
• सर्वज्ञे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सर्वज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

• जय: hail!
• जय: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: जय (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय (निपात)

• धर्म-अर्थ-कामदे: O giver of dharma, wealth, and desire
• धर्म-अर्थ-कामदे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त/प्रातिपदिक, √दा धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; (धर्मश्च अर्थश्च कामश्च) इति इतरेतर-द्वन्द्वः + उपपद (तान् ददाति या)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating within the Prabhāsa Māhātmya context

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Īśānī/Śivā)

Visual Art Cues

Scene: Devī as Īśānī-Śivā, serene and sovereign, receives the devas’ ‘jaya’ while symbols of the four aims appear—dharma (scripture), artha (treasure), kāma (lotus), mokṣa (radiant upward flame).

Characters & Entities

• Īśānī
• Śivā
• Śarvā
• Mokṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Goddess is both the giver of worldly prosperity and the final liberator; devotion aligns all aims under dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where such praise is framed as part of its māhātmya and spiritual efficacy.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicit stuti-arcana: worship through repeated ‘jaya’ salutations and praise.