Adhyaya 117

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि भूतनाथेश्वरं हरम् । कुण्डेश्वर्या ईशभागे धनुषां विंशकेऽन्तरे

ईश्वर म्हणाले—त्यानंतर, हे महादेवी, भूतनाथेश्वर नामक हराकडे जावे. तो कुण्डेश्वरीपासून ईशान दिशेला, वीस धनुष्य अंतरावर आहे.

Verse 2

कल्पलिंगं महादेवि ह्यनादिनिधनं स्थितम् । पूर्वं त्रेतायुगे देवि वीरभद्रेश्वरीति च

हे महादेवी, तेथे अनादि-अनंत असे ‘कल्पलिंग’ स्थित आहे. हे देवी, पूर्वी त्रेतायुगात ते ‘वीरभद्रेश्वरी’ या नावानेही प्रसिद्ध होते.

Verse 3

प्रख्यातं भुवि देवेशि कलौ भूतेश्वरं स्मृतम् । पुरा द्वापरसंधौ च तत्र भूतानि कोटिशः

हे देवेशी, हे भूमीवर प्रख्यात आहे आणि कलियुगात ‘भूतेश्वर’ म्हणून स्मरण केले जाते. तसेच प्राचीन काळी द्वापर-संधीच्या वेळी तेथे कोट्यवधी भूतगण एकत्र होते.

Verse 4

संसिद्धिं परमां जग्मुस्तल्लिंगस्य प्रभावतः । तेन भूतेश्वरं नाम प्रख्यातं धरणीतले

त्या लिंगाच्या प्रभावाने त्यांनी परम सिद्धी प्राप्त केली; म्हणून ‘भूतेश्वर’ हे नाव पृथ्वीवर प्रसिद्ध झाले।

Verse 5

तत्र कृष्णचतुर्द्दश्यां रात्रौ संपूज्य शंकरम् । दक्षिणां दिशमाश्रित्य अघोरं पूजयेत्तु यः

तेथे कृष्णचतुर्दशीच्या रात्री शंकराची विधिपूर्वक पूजा करून, जो दक्षिण दिशेकडे मुख करून अघोराची उपासना करतो, तो फल प्राप्त करतो।

Verse 6

दृढं जितेन्द्रियो भूत्वा निर्भयो ध्यानसंयु तः । तस्यैव जायते सिद्धिर्या काचिद्भूतले स्थिता

दृढ, इंद्रियनिग्रही, निर्भय आणि ध्यानयुक्त होऊन तो पुरुष पृथ्वीवर मिळणारी कोणतीही सिद्धी निश्चयाने प्राप्त करतो।

Verse 7

तिलहेमप्रदानं च पिण्डदानं च तत्र वै । पितॄनुद्दिश्य दद्याद्वै तेषां प्रेतत्वमुक्तये

तेथे पितरांच्या उद्देशाने तीळ व सुवर्णदान तसेच पिंडदान करावे, ज्यायोगे त्यांचे प्रेतत्व दूर होईल।

Verse 8

इति निगदितमेतद्भूतनाथेश्वरस्य प्रचुरकलिमलानां नाशनं पुण्यहेतुः । पठति च पुरुषो वा यः शृणोतीह भक्त्या सुरवरमहिमानं मुच्यते पातकौघैः

अशा प्रकारे भूतनाथेश्वराचे हे माहात्म्य सांगितले आहे—जे कलियुगातील विपुल मलिनता नष्ट करणारे आणि पुण्याचे कारण आहे। जो पुरुष भक्तीने हे वाचतो किंवा ऐकतो, तो देवश्रेष्ठाच्या महिम्याने पापसमूहांतून मुक्त होतो।

Verse 117

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कुंडेश्वरी माहात्म्ये भूतनाथेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तदशोत्तरशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यांतर्गत कुंडेश्वरीमाहात्म्यात “भूतनाथेश्वरमाहात्म्यवर्णन” नामक एकशे सतराावा अध्याय समाप्त झाला.