Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 124

Devanagari script

तव प्रसादाच्चरणो न पतेद्भगवन्यथा । मातृशापादयं मेऽद्य तथा चिंतय गोपते

Transliteration

tava prasādāccaraṇo na patedbhagavanyathā | mātṛśāpādayaṃ me'dya tathā ciṃtaya gopate

Translation

हे भगवन्, आपल्या प्रसादाने माझा चरण पडू नये. हे आज मातृशापातून उत्पन्न झाले आहे; हे गोपते, याचा यथोचित विचार करून उपाय ठरवा.

Word by Word

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• प्रसादात्: from (your) grace
• प्रसादात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्

• चरणः: foot
• चरणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चरण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम्

• पतेत्: should fall
• पतेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• भगवन्: O Lord
• भगवन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• यथा: so that/as
• यथा: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकारार्थक-अव्ययम् (as/so that)

• मातृशापात्: from the mother's curse
• मातृशापात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: मातृ + शाप (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: मातुः शापः); पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• मे: my/to me
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-विभक्तिः (Genitive/Dative), एकवचनम्; सर्वनाम

• अद्य: today/now
• अद्य: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time: today/now)

• तथा: thus
• तथा: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारार्थक-अव्ययम् (thus/accordingly)

• चिन्तय: consider/think
• चिन्तय: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यम-पुरुषः (2nd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• गोपते: O lord of cows (protector)
• गोपते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: गोपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Yama

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee prays to the Lord as protector (Gopati): hands folded, one foot poised but miraculously steadied by divine grace; a subtle aura or divine presence intervenes.

Characters & Entities

• Yama
• Gopati (epithet of a protecting Lord; contextually Sūrya as guardian/father)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even when bound by a curse, one turns to rightful authority and divine grace for a dhārmic resolution.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The prayer occurs within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, a sacred geography section of the Skanda Purana.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the verse models supplication (prārthanā) seeking protective grace.