Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

त्वया संबोधनीयाः स्म वयं मातः सदैव हि । अगम्यरूपा विद्या त्वमस्माभिर्बोध्यसे कथम्

tvayā saṃbodhanīyāḥ sma vayaṃ mātaḥ sadaiva hi | agamyarūpā vidyā tvamasmābhirbodhyase katham

हे मातः, आम्ही तर सदैव तुमच्याकडूनच बोध घ्यावा. तू अगम्यस्वरूप अशी स्वयं विद्या आहेस—आम्ही तुला कसे बोध देऊ?

त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
संबोधनीयाःto be instructed/awakened (by you)
संबोधनीयाः:
Karta (Logical subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-√बुध् (धातु) + अनीयर् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकर्मणि-भावे अनीयर्-प्रत्ययान्तः (gerundive/obligation), पुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचनम्; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective)
स्मindeed/just (particle)
स्म:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formभूतार्थक/स्मरणार्थक-निपातः; लकारार्थानुवर्तकः (particle used with verb)
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, बहुवचनम्
मातःO mother
मातः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
सदैवalways
सदैव:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय) + एव (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (emphatic particle)
अगम्यरूपाhaving an incomprehensible form
अगम्यरूपा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअगम्य (कृदन्त; √गम् + यत्) + रूप (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः: अगम्यं रूपं यस्याः सा; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (विद्या इत्यस्य)
विद्याknowledge, learning
विद्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचनम्
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
बोध्यसेare understood/are to be known
बोध्यसे:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√बुध् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense)
कथम्how?
कथम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्ययम् (interrogative adverb)

Unspecified devotees/speakers addressing the Goddess (Mother) in reverence

Scene: Two reverent figures address the Mother-Goddess with folded hands, acknowledging her as unfathomable Knowledge; the scene is quiet, luminous, and inwardly focused.

M
Mātṛ (Mother Goddess)
V
Vidyā (personified Knowledge)

FAQs

True learning begins with humility: the divine source of knowledge instructs beings, not the other way around.

The verse sits within Dvārakā-māhātmya; the devotion expressed supports the sanctity of Dvārakā’s sacred setting.

No explicit ritual; it models the inner discipline of reverence and surrender.