Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

भद्रकर्णह्रदे स्नात्वा त्रिनेत्रं यः समाहितः । द्रक्ष्यते स तु मे स्थानं शाश्वतं यास्यति धुवम्

Transliteration

bhadrakarṇahrade snātvā trinetraṃ yaḥ samāhitaḥ | drakṣyate sa tu me sthānaṃ śāśvataṃ yāsyati dhuvam

Translation

जो भद्रकर्ण-ह्रदात स्नान करून एकाग्रचित्ताने त्रिनेत्र प्रभूचे पूजन करतो, तो माझ्या धामाचे दर्शन करील आणि निश्चयाने शाश्वत पदास पोहोचेल.

Word by Word

• भद्रकर्णह्रदे: in the lake (hrada) of Bhadrakarṇa
• भद्रकर्णह्रदे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भद्रकर्णह्रद (प्रातिपदिक) = भद्र + कर्ण + ह्रद
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुषः: भद्रस्य कर्णः यस्य सः → भद्रकर्णः; ततः भद्रकर्णस्य ह्रदः → भद्रकर्णह्रदः)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having bathed’

• त्रिनेत्रम्: the three-eyed one (Śiva)
• त्रिनेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रिनेत्र (प्रातिपदिक) = त्रि + नेत्र
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—द्विगु (त्रीणि नेत्राणि यस्य)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धसूचकः (relative pronoun)

• समाहितः: composed, concentrated
• समाहितः: Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-धा (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्—‘समाधिस्थ/एकाग्रः’

• द्रक्ष्यते: will see
• द्रक्ष्यते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संकेत/अन्वय (correlative pronoun)

• तु: indeed, but
• तु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम—‘मम’

• स्थानम्: abode, place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• शाश्वतम्: eternal
• शाश्वतम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शाश्वत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (स्थानम्)

• यास्यति: will go, will attain
• यास्यति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• धुवम्: certainly, surely
• धुवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन प्रयुक्तम् (क्रियाविशेषणरूपेण), नित्य/निश्चयार्थे

Speaker

Śrī Bhagavān (Śiva, contextually)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhadrakarṇa-hrada

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Bhadrakarṇa (and by extension pilgrims)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim bathes in the calm Bhadrakarṇa Lake at dawn or moonlit Māgha night, then sits in meditation before a liṅga, worshiping the Three-eyed Lord; a visionary glimpse of Śiva’s abode appears as a luminous realm.

Characters & Entities

• Bhadrakarṇa Hrada
• Trinetra (Śiva)
• Śiva’s abode

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity of place and purity of mind together—tīrtha-bathing plus focused devotion—lead toward Śiva-realization and liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Bhadrakarṇa Hrada (the sacred lake) on Arbuda.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) at the lake and worship/meditation on Trinetra (Śiva) with a composed mind.