Adhyaya 63

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । अर्बुदस्य महाराज माहात्म्यं हि समासतः

पुलस्त्य म्हणाले—हे महाराज! तू मला जे विचारलेस ते सर्व मी तुला सांगितले. अर्बुदाचे माहात्म्य मी संक्षेपाने वर्णिले आहे.

Verse 2

विस्तरेण च संख्या स्यादपि वर्षशतैरपि । असंख्यानीह तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । पदेपदे गृहाण्येव निर्मितानि महर्षिभिः

विस्ताराने त्यांची गणना केली तर शेकडो वर्षांतही ती पूर्ण होणार नाही. येथे असंख्य तीर्थे व पुण्य-आयतने आहेत; पावलोपावली महर्षींनी बांधलेले आश्रम व निवासगृह आहेत.

Verse 3

न तत्तीर्थं न सा सिद्धिर्न स वृक्षो महीपते । न सा नदी न देवेशो यस्य तत्रास्ति न स्थितिः

हे महीपते! असे कोणतेही तीर्थ नाही, अशी कोणतीही सिद्धी नाही, असा कोणताही वृक्ष नाही, अशी कोणतीही नदी नाही, आणि असा कोणताही देवेश नाही—ज्याची स्थिती तेथे नाही.

Verse 4

ये वसंति महाराज सुरम्येऽर्बुदपर्वते । नूनं ते पुण्यकर्माणो न वसंति त्रिविष्टपे

हे महाराज! जे सुरम्य अर्बुदपर्वतावर वसतात ते निश्चयच पुण्यकर्मे करणारे आहेत; त्यांना त्रिविष्टप (स्वर्ग) वासाचीही गरज नाही.

Verse 5

किं तस्य जीवितेनार्थः किं धनैः किं जपैर्नृप । यो न पश्यति मन्दात्मा समन्तादर्बुदाचलम्

हे नृप! जो मंदबुद्धी मनुष्य सर्व बाजूंनी पसरलेल्या अर्बुदाचलाचे दर्शन घेत नाही, त्याच्या जीवनाचा काय उपयोग, धनाचे काय मोल, आणि जपाचे तरी काय फल?

Verse 6

अपि कीटपतंगा ये पशवः पक्षिणो मृगाः । स्वेदजाश्चाण्डजाश्चापि ह्युद्भिज्जाश्च जरायुजाः

कीटक-पतंग, पशु, पक्षी व मृग—स्वेदज, अंडज, उद्भिज्ज आणि जरायुज—हे सर्वही या पवित्र परिघात येतात.

Verse 7

तस्मिन्मृता महाराज निष्कामाः कामतोऽपि वा । ते यान्ति शिवसायुज्यं जरा मरणवर्जितम्

हे महाराज, तेथे जे मृत्युमुखी पडतात—निष्काम असोत वा कामयुक्तही—ते शिवसायुज्याला पोहोचतात, जे जरा-मरणरहित आहे.

Verse 8

यश्चैतच्छुणुयान्नित्यं पुराणं श्रद्धयान्वितः । अर्बुदस्य महाराज स यात्राफलमश्नुते

हे महाराज, जो श्रद्धायुक्त होऊन अर्बुदविषयक हे पुराण नित्य ऐकतो, तो यात्रेचे फळ प्राप्त करतो.

Verse 9

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन यात्रां तत्र समाचरेत् । य इच्छेदात्मनः सिद्धिमिह लोके परत्र च

म्हणून जो इहलोकी व परलोकी आत्मसिद्धी इच्छितो, त्याने सर्व प्रयत्नांनी तेथील यात्रा करावी.

Verse 63

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडेऽर्बुदखण्डमाहात्म्यफलश्रुतिवर्णनंनाम त्रिषष्टितमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणाच्या एकाशीतिसाहस्री संहितेतील सप्तम प्रभासखंडातील तृतीय अर्बुदखंडात ‘अर्बुदखंड-माहात्म्य-फलश्रुति-वर्णन’ नामक त्रिसष्टितम अध्याय समाप्त झाला.