Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Arbudha Khanda›Adhyaya 56›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ गुहेश्वरमनुत्तमम् । गुहामध्ये गतं लिंगं सिद्धैः संपूजितं पुरा

Transliteration

pulastya uvāca | tato gacchennṛpaśreṣṭha guheśvaramanuttamam | guhāmadhye gataṃ liṃgaṃ siddhaiḥ saṃpūjitaṃ purā

Translation

पुलस्त्य म्हणाले—हे नृपश्रेष्ठ! त्यानंतर अनुपम गुहेश्वरास जावे. तेथे गुहेच्या आत स्थित एक लिंग आहे, ज्याची प्राचीन काळी सिद्धांनी विधिपूर्वक पूजा केली होती.

Word by Word
pulastyaḥPulastya
pulastyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpulastya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; वक्ता
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
tataḥthen/thereafter
tataḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रयोगः (adverb) — “thereafter/from there”
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्; विधिलिङ्गार्थे आज्ञा/विधानम्
nṛpaśreṣṭhaO best of kings
nṛpaśreṣṭha:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnṛpa-śreṣṭha (प्रातिपदिक; नृप + श्रेष्ठ)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; संबोधनम्
guheśvaramGuheśvara (Lord of the cave)
guheśvaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootguhā-īśvara (प्रातिपदिक; गुहा + ईश्वर)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; कर्म
anuttamamunsurpassed
anuttamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootan-uttama (प्रातिपदिक; अन् + उत्तम)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; guheśvaram इति विशेष्यस्य विशेषणम्
guhāmadhyein the middle of the cave
guhāmadhye:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootguhā-madhya (प्रातिपदिक; गुहा + मध्य)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अधिकरणम्—“in the middle of the cave”
gatamsituated/placed
gatam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootgam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; liṅgam इति विशेष्यस्य विशेषणम्—“gone/placed”
liṅgamliṅga (Śiva emblem)
liṅgam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्म (गच्छेत्—प्राप्तव्य-स्थान/द्रष्टव्य-वस्तु)
siddhaiḥby the Siddhas
siddhaiḥ:
Karana (Instrument/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootsiddha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्; कर्तृकरणभावे—“by the Siddhas”
saṃpūjitamworshipped
saṃpūjitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃ-pūj (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; liṅgam इति विशेष्यस्य विशेषणम्—“worshipped”
purāformerly/once
purā:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (adverb of time)
Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Guheśvara

Type: cave

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpaśreṣṭha (king)

Visual Art Cues

Scene: Pulastya guides the king to Guheśvara: a liṅga deep inside a cave, lit by lamps; Siddhas in ancient times are envisioned offering worship; the cave mouth opens to a mountainous landscape.

Characters & Entities
P
Pulastya
G
Guheśvara
Ś
Śiva-liṅga
S
Siddhas

FAQs

Pilgrimage is guided devotion: approaching an ancient, Siddha-worshipped liṅga connects the devotee to a living lineage of Śaiva sanctity.

Guheśvara—an eminent cave-shrine with a liṅga revered by Siddhas.

A directive to visit (gacchet) Guheśvara and worship the cave-situated liṅga.

←Previous Verse
Next Verse→