Adhyaya 56
या अध्यायात पुलस्त्य ऋषी राजश्रोत्याला गुहेश्वर नावाच्या परमपावन तीर्थाचे माहात्म्य सांगतात. गुहेच्या मध्यभागी स्थित असलेले हे शिवलिंग पूर्वी सिद्धांनी पूजिलेले असल्याने त्याची प्राचीनता व महिमा अधोरेखित होते। फलश्रुतीनुसार, जो मनुष्य एखादी विशिष्ट इच्छा मनात धरून तेथे जाऊन पूजन करतो, त्याला तदनुरूप इच्छित फल मिळते; आणि जो निष्काम भावाने, केवळ भक्तीने आराधना करतो, तो मोक्षमार्गाकडे प्रवृत्त होतो. हा स्कंदमहापुराणातील प्रभासखंड (अर्बुदखंड) यातील ५६वा अध्याय आहे।
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ गुहेश्वरमनुत्तमम् । गुहामध्ये गतं लिंगं सिद्धैः संपूजितं पुरा
पुलस्त्य म्हणाले—हे नृपश्रेष्ठ! त्यानंतर अनुपम गुहेश्वरास जावे. तेथे गुहेच्या आत स्थित एक लिंग आहे, ज्याची प्राचीन काळी सिद्धांनी विधिपूर्वक पूजा केली होती.
Verse 2
यंयं काममभिध्याय संपूजयति मानवः । तंतं स लभते राजन्निष्कामो मोक्षमाप्नुयात्
मनुष्य ज्या-ज्या कामनेचे चिंतन करून गुहेश्वराची सम्यक् पूजा करतो, हे राजन्, तो त्या-त्या फळास प्राप्त होतो; आणि जो निष्काम भावे पूजतो, तो मोक्ष पावतो.
Verse 56
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखण्डे गुहेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्पञ्चाशत्तमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणाच्या एकाशीतिसाहस्री संहितेतील सप्तम प्रभासखंडाच्या तृतीय अर्बुदखंडात ‘गुहेश्वर-माहात्म्य-वर्णन’ नामक छप्पन्नावा अध्याय समाप्त झाला.