Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

पुलस्त्य उवाच । ततस्त्रिपुष्करं गच्छेदभीष्टं पद्मजस्य च । ब्रह्मणा तत्समानीतं पर्वतेऽर्बुदसंज्ञके

pulastya uvāca | tatastripuṣkaraṃ gacchedabhīṣṭaṃ padmajasya ca | brahmaṇā tatsamānītaṃ parvate'rbudasaṃjñake

पुलस्त्य म्हणाले—त्यानंतर त्रिपुष्करास जावे, जे पद्मज ब्रह्मालाही प्रिय आहे; ते तीर्थ ब्रह्म्याने अर्बुदनावाच्या पर्वतावर आणून ठेवले।

pulastyaḥPulastya
pulastyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpulastya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (Temporal adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; काल/अनन्तरार्थक (then/thereafter)
tripuṣkaramTripuṣkara (the three Puṣkaras)
tripuṣkaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottri-puṣkara (प्रातिपदिक; त्रि + पुष्कर)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; गमनस्य कर्म (object of going)
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
abhīṣṭamdesired
abhīṣṭam:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootabhīṣṭa (कृदन्त; √iṣ (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘tripuṣkaram’ इत्यस्य विशेषणम्
padmajasyaof Padmaja (Brahmā)
padmajasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpadma-ja (प्रातिपदिक; पद्म + ज)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
brahmaṇāby Brahmā
brahmaṇā:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन; कर्तृकरणभावे (agent/instrumental)
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘samānītam’ इत्यस्य सह (that)
samānītambrought/led together
samānītam:
Kriya (Resultative predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootsam-ā-nī (धातु; √nī) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकर्मणि क्त-प्रत्यय (past passive participle)
parvateon the mountain
parvate:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootparvata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन
arbuda-saṃjñakecalled Arbuda
arbuda-saṃjñake:
Adhikarana (Locative-qualifier/अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootarbuda-saṃjñaka (प्रातिपदिक; अर्बुद + संज्ञक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; ‘parvate’ इत्यस्य विशेषणम्

Pulastya

Tirtha: Tripuṣkara

Type: kund

Listener: A king (recipient of pilgrimage instructions)

Scene: Pulastya instructs the king to go to Tripuṣkara; Brahmā is envisioned transporting/establishing the sacred tirtha upon Arbuda mountain.

P
Pulastya
T
Tripuṣkara
B
Brahmā (Padmaja)
A
Arbuda Mountain

FAQs

Pilgrimage is framed as entering a divinely established sacred geography—sites are sanctified by the deeds and choices of gods like Brahmā.

Tripuṣkara, presented as a cherished tīrtha of Brahmā and situated on Mount Arbuda.

A direct injunction to visit (gacchet) Tripuṣkara—an explicit pilgrimage instruction.