Adhyaya 46
या अध्यायात पुलस्त्य ऋषी उपदेशरूपाने श्रोत्याला एका विशिष्ट पवित्र स्थळाकडे नेतो—“मग व्यासेश्वराला जावे” अशी आज्ञा देतो. व्यासांनी प्रतिष्ठापित केलेल्या व्यासतीर्थ व व्यासेश्वर देवालयाचे माहात्म्य सांगताना ‘दर्शन’ हेच परिवर्तन घडविणारे ज्ञानसाधन आहे असे प्रतिपादन केले आहे; त्या देवस्थानाच्या दर्शनाने मेधा (बुद्धीची स्पष्टता), मती (विवेक) आणि शुचिता (पवित्रता) प्राप्त होते. अखेरीस कोलोफोनमध्ये ग्रंथाची अधिकृत ओळख दिली आहे—हे स्कंदमहापुराणाच्या ८१,००० श्लोकांच्या परंपरेत, प्रभास खंडाच्या सातव्या भागात व अर्बुद खंडाच्या तिसऱ्या विभागात येते, आणि “व्यासतीर्थमाहात्म्यवर्णनम्” हा छेचाळीसावा अध्याय म्हणून निर्देशित आहे; त्यामुळे पठण, संदर्भ व संग्रहासाठी निश्चित अनुक्रम मिळतो।
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो व्यासेश्वरं गच्छेद्व्यासेन स्थापितं हि यत् । तं दृष्ट्वा जायते मर्त्यो मेधावी मतिमाञ्छुचिः । सप्तजन्मांतराण्येव व्यासस्य वचनं यथा
पुलस्त्य म्हणाले—त्यानंतर व्यासांनीच स्थापित केलेल्या व्यासेश्वरास जावे. त्याचे दर्शन घेतल्याने मनुष्य मेधावी, विवेकी व शुद्ध होतो—व्यासांच्या वचनाप्रमाणे हे फल सात जन्मांपर्यंत राहते।
Verse 46
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे व्यासतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील तृतीय अर्बुदखंडात “व्यासतीर्थ-माहात्म्यवर्णन” नामक छेचाळीसावा अध्याय समाप्त झाला।