Adhyaya 39

Verse 1

ययातिरुवाच । यत्त्वया कीर्तितं ब्रह्मन्पूर्वं देवैः प्रसादितः । लिंगं संस्थापयामास स्थिररूपो महेश्वरः

ययाती म्हणाला—हे ब्रह्मन्! तुम्ही पूर्वी सांगितल्याप्रमाणे, देवांनी प्रसन्न केलेल्या स्थिररूप महेश्वराने लिंगाची स्थापना केली…

Verse 2

कस्मात्तत्पातितं लिंगं वालखिल्यैर्महात्मभिः । कस्मात्तत्राचलो जातो देवदेवो महेश्वरः

महात्म्या वालखिल्यांनी ते लिंग का पाडले? आणि देवदेव महेश्वर तेथे का अचल होऊन स्थिर झाले?

Verse 3

एतन्मे कौतुकं सर्वं यथावद्वक्तुमर्हसि । तस्मिन्दृष्टे च किं पुण्यं नराणां तत्र जायते

माझी ही सर्व जिज्ञासा आहे—तुम्ही ती यथार्थ सांगण्यास योग्य आहात. आणि त्या पवित्र दर्शनाने मनुष्यांना तेथे कोणते पुण्य प्राप्त होते?

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । महेश्वरस्य माहात्म्यं शृणु पार्थिवसत्तम । अत्र ते कीर्तयिष्यामि पूर्ववृत्तं कथांतरम्

पुलस्त्य म्हणाले—हे राजश्रेष्ठा, महेश्वराचे माहात्म्य ऐक. येथे मी तुला पूर्ववृत्त—प्राचीन कथेतला आणखी एक प्रसंग—सांगीन.

Verse 5

यदा पञ्चत्वमापन्ना सती सत्यपराक्रमा । अपमानेन दक्षस्य यज्ञे न च निमंत्रिता

जेव्हा सत्यपराक्रमा सतीने देहत्याग केला—तो दक्षाच्या अपमानामुळे, आणि त्याच्या यज्ञाला तिला निमंत्रण न दिल्यामुळेही झाला.

Verse 6

तदा कामो द्रुतं गृह्य पुष्पचापं तमभ्यगात् । कन्दर्प्पं सहसा दृष्ट्वा सन्धितेषुं सुदुर्जयम्

तेव्हा कामदेवाने त्वरेने पुष्पधनुष्य घेतले आणि त्यांच्याजवळ गेला. सहसा कंदर्पाला—बाण संधान केलेला, दुर्जय—पाहून (शिव विचलित झाले).

Verse 7

आपतन्तं भयात्तस्य प्रणष्टस्त्रिपुरांतकः । स तदा भ्रममाणश्च इतश्चेतश्च पार्थिव

तो धावत येत असल्याचे पाहून भयाने त्रिपुरांतक शंकर अंतर्धान पावला। मग, हे राजन्, तो इकडे-तिकडे भटकत फिरू लागला।

Verse 8

वालखिल्याश्रमं प्राप्तः पुण्यं सद्वृक्षशोभितम् । स तत्र भगवांस्तेषां दारैर्दृष्टः सुरूपवान्

तो वालखिल्यांच्या पवित्र आश्रमास पोहोचला, जो श्रेष्ठ वृक्षांनी शोभून दिसत होता. तेथे त्यांच्या पत्नींनी त्या भगवंताला अत्यंत सुंदर रूपात पाहिले.

Verse 9

दिग्वासाः सुप्रियालापस्ततस्ताः काममोहिताः । त्यक्त्वा पुत्रगृहाद्यं च सर्वास्तत्पृष्ठसंस्थिताः । बभूवुश्चानिशं राजन्मां भजस्वेति चाब्रुवन्

तो दिगंबर होऊन गोड व प्रिय वचन बोलत होता; त्यामुळे त्या स्त्रिया काममोहित झाल्या. पुत्र, घर इत्यादी सर्व सोडून त्या सर्व त्याच्या पाठीशी उभ्या राहिल्या. हे राजन्, त्या अखंड म्हणत राहिल्या—‘मला भज, माझ्याशी रम’ इत्यादी.

Verse 10

चक्रुरालिंगनं काश्चिच्चुम्बनं च तथापराः । अन्यास्तस्य हि लिंगं तत्स्पृशंति च मुहुर्मुहुः

काहींनी आलिंगन केले, काहींनी चुंबन केले; आणि इतर स्त्रिया त्याचे लिंग वारंवार स्पर्श करू लागल्या.

Verse 11

स चापि भगवाञ्छम्भुर्निष्कामः परमेश्वरः । जगद्व्याप्तिं समाश्रित्य सर्वप्राणिषु वर्तते

परंतु तो भगवान शंभू, परमेश्वर, निष्कामच आहे. जगत्‌व्याप्त स्वरूप धारण करून तो सर्व प्राण्यांत वास करतो.

Verse 12

स चापि भगवाच्छंभुस्तासां सरति प्राङ्मुखः । भ्रांतस्तत्राश्रमे तेषां दारान्कामेन पीडयन्

आणि तोच भगवान् शंभू त्यांच्या समोर पूर्वाभिमुख होऊन संचार करू लागला। त्या आश्रमात भ्रमण करत कामवश त्यांच्या पत्नींच्या चित्तात विक्षोभ उत्पन्न केला।

Verse 13

अथ ते मुनयो दृष्ट्वा विकृतिं दारसंभवाम् । अजानन्तो महादेवं रुष्टास्तस्य महात्मनः

तेव्हा त्या मुनींनी पत्नीसम्बंधी तो विचित्र विकार पाहिला; आणि त्याला महादेव न ओळखता त्या महात्म्यावर रागावले.

Verse 14

ददुः शापं सुसंतप्ताः कलत्रार्थे परंतप । पततां पततां लिङ्गमेतत्ते पापकृत्तम

हे परंतप! पत्नीच्या कारणाने अत्यंत संतप्त होऊन त्यांनी शाप दिला—“तुझे लिंग पडो, पडोच! हे पापकर्मांत अधम!”

Verse 15

विडम्बयसि नो दारानजस्रं चास्य दर्शनात् । ततश्चैवापतल्लिंगं तत्क्षणात्तत्पुरद्विषः

ते म्हणाले—“तुझ्या दर्शनमात्राने तू आमच्या पत्नींची सतत विडंबना करतोस!”—आणि त्याच क्षणी त्रिपुरद्वेष्याचे लिंग पडले.

Verse 16

ब्रह्मवाक्येन राजर्षे चकम्पे वसुधा ततः । शीर्णानि गिरिशृंगाणि चुक्षुभुर्मकरालयाः

हे राजर्षे! त्या ब्रह्मवाक्याच्या प्रभावाने तेव्हा पृथ्वी कंपित झाली; पर्वतशिखरे तुटून पडली आणि मकरांचे आलय असलेले समुद्र खवळून उठले.

Verse 17

ततो देवगणाः सर्वे भयत्रस्ता नराधिप । अकाले प्रलयं मत्वा त्रैलोक्ये पर्यवस्थितम्

तेव्हा सर्व देवगण भयाने व्याकुळ झाले, हे नराधिप! त्रैलोक्यात अकाली प्रलय आला असे मानून ते भयभीत होऊन स्तब्ध उभे राहिले।

Verse 18

तत पितामहं जग्मु स्तस्मै सर्वं न्यवेदयन् । प्रलयस्येव चिह्नानि दृश्यन्ते परमेश्वर

मग ते पितामह ब्रह्म्याकडे गेले व सर्व वृत्तांत निवेदिला—“हे परमेश्वर! प्रलयासारखी चिन्हे दिसत आहेत.”

Verse 19

किं निमित्तं सुरश्रेष्ठ न जानीमो वयं प्रभो । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा पितामहः

“हे सुरश्रेष्ठ, याचे कारण काय? हे प्रभो, आम्हांस कळत नाही.” त्यांचे वचन ऐकून पितामह (ब्रह्मा) दीर्घ काळ चिंतनात मग्न झाले।

Verse 20

अब्रवीत्पातितं लिंगं वालखिल्यैः पिनाकिनः । तेनैते दारुणोत्पाताः संजाता भयसूचकाः

ते म्हणाले—“पिनाकधारी (शिव) यांचे लिंग वालखिल्य ऋषींनी पाडले आहे; म्हणून हे दारुण उत्पात झाले, जे भयाची सूचना देतात.”

Verse 21

तस्मान्मया समायुक्ताः सर्वे तत्र दिवौकसः । व्रजंतु येन तल्लिंगं स्थाने संस्थापयेच्छिवः

“म्हणून माझ्या आज्ञेने एकत्र झालेल्या तुम्ही सर्व दिवौकस तेथे जा, जेणेकरून शिव ते लिंग योग्य स्थानी पुनः प्रतिष्ठित करतील.”

Verse 22

यावन्नो जायते लोके प्रलयोऽ कालसंभवः । एवं संमंत्र्य ते सर्वे ततोऽर्बुदमुपाययुः

“जगात अकाली प्रलय उत्पन्न होऊ नये.” असा विचारविनिमय करून ते सर्वजण निघाले आणि अर्बुदास जाऊन पोहोचले।

Verse 23

वालखिल्याश्रमे यत्र तल्लिंगं निपपात ह । तुष्टुवुर्विविधैः सूक्तैर्वेदोक्तैर्विनयान्विताः

जिथे वालखिल्यांचा आश्रम होता, तिथे ते लिंग पडले. मग विनययुक्त होऊन त्यांनी वेदोक्त विविध सूक्तांनी (प्रभूची) स्तुती केली।

Verse 24

देवा ऊचुः । नमस्ते देवदेवेश भक्तानां चाभयंकर । नमस्ते सर्ववासाय सर्वयज्ञमयाय च

देव म्हणाले— हे देवदेवेश! तुला नमस्कार; तू भक्तांना अभय देणारा आहेस. तुला नमस्कार; तू सर्वत्र वास करणारा आणि सर्व यज्ञमय आहेस।

Verse 25

सर्वेश्वराय देवाय परमज्योतिषे नमः । नमः स्फुटतर ज्ञानगम्याय वेधसे

सर्वेश्वर देव, परम ज्योतीला नमस्कार. त्या वेधस (स्रष्ट्या)ला नमस्कार, जो अत्यंत स्पष्ट ज्ञानानेच जाणण्याजोगा आहे।

Verse 26

त्र्यंबकाय च भीमाय पिनाकवरपाणये । त्वयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव

त्र्यंबक, भीम, पिनाकधारी श्रेष्ठहस्त—तुला नमस्कार. जसे दोऱ्यात मण्यांचे गुच्छ ओवलेले असतात, तसे हे सर्व तुझ्यात गुंफलेले आहे।

Verse 27

संसारे विबुधश्रेष्ठ जगत्स्थावरजंगमम् । न तदस्ति त्रिलोकेऽस्मिन्सुसूक्ष्ममपि शंकर । यत्त्वया न प्रभो व्याप्तं सृष्टिसंहारकारणात्

हे देवश्रेष्ठ शंकर! या संसारात स्थावर‑जंगम असे जे काही जगत आहे, त्रिलोकीत असे काहीही नाही—अतिसूक्ष्मही नाही—जे हे प्रभो, तुझ्याविना व्यापलेले नाही; कारण सृष्टी व संहार यांचे कारण तूच आहेस।

Verse 28

पृथिव्यादीनि भूतानि त्वया सृष्टानि कामतः । यास्यंति तानि भूयोऽपि तव काये जगत्पते

पृथ्वी आदी भूतें तुझ्या इच्छेने निर्माण झाली; आणि हे जगत्पते, ती पुन्हा तुझ्याच देहात विलीन होतात।

Verse 29

प्रसीद भगवंस्तस्माल्लिंगमेतत्सुरेश्वर । स्थाने स्थापय भद्रं ते यावन्न स्यात्प्रजाक्षयः

म्हणून प्रसन्न व्हा, हे भगवन्, हे सुरेश्वर! हे लिंग त्याच्या योग्य स्थानी स्थापा—तुझे कल्याण असो—जेणेकरून प्रजांचा नाश होऊ नये।

Verse 30

श्रीभगवानुवाच । निर्विकारस्य मल्लिंगं वालखिल्यैः प्रपातितम् । कथं भूयः प्रगृह्णामि यावच्छुद्धिर्न जायते

श्रीभगवान म्हणाले—माझे हे निर्विकार लिंग वालखिल्यांनी पाडून दिले आहे. जोवर शुद्धी उत्पन्न होत नाही, तोवर मी ते पुन्हा कसे उचलू?

Verse 31

शक्तोऽहं वालखिल्यानां निग्रहं कर्त्तुमञ्जसा । किन्तु मे ब्राह्मणा मान्याः पूज्याश्च सुरसत्तमाः

मी वालखिल्यांचा निग्रह सहज करू शकतो; पण हे देवश्रेष्ठ, ब्राह्मण मला मान्य आहेत आणि पूज्यही आहेत।

Verse 32

अचलं लिंगमेतद्धि नोद्धर्त्तुं शक्यते विभो । एक एवात्र निर्दिष्ट उपायो नापरः स्मृतः

हे लिंग अचल आहे; हे प्रभो, ते उचलणे शक्य नाही। येथे एकच उपाय सांगितला आहे; दुसरा कोणताही उपाय स्मरणात नाही।

Verse 33

यदि मे त्वं पुरा लिंगं पूजयेथाः पितामह । ततो देवगणाः सर्वे ततो विप्रास्ततोऽपरे

जर तू, हे पितामह (ब्रह्मा), प्रथम माझ्या लिंगाची पूजा करशील, तर मग सर्व देवगण, त्यानंतर ब्राह्मण, आणि मग इतरही (पूजेस) अनुसरतील।

Verse 34

ततो नौ शांतिमागच्छेज्जगत्स्थावरजंगमम्

मग आम्हाला आणि संपूर्ण जगाला—स्थावर व जंगम सर्व प्राण्यांना—शांती प्राप्त होईल।

Verse 35

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्तः स भगवाञ्छंकरेण नृपोत्तम । ततस्तं पूजयामास ब्रह्मा पूर्वं सुभक्तितः

पुलस्त्य म्हणाले: हे नृपोत्तम! शंकराने असे सांगितल्यावर ब्रह्म्याने उत्तम भक्तीने प्रथम त्या भगवंताची पूजा केली।

Verse 36

ब्रह्मणोऽनन्तरं विष्णुस्ततः शक्र स्ततोऽपरे । वालखिल्यादयो विप्रा मन्त्रैश्च शतरुद्रियैः

ब्रह्म्यानंतर विष्णूने, मग शक्र (इंद्र) ने, आणि मग इतरांनी पूजा केली। वालखिल्य आदि ऋषि-ब्राह्मणांनी मंत्रांनी, तसेच शतरुद्रियासह, पूजन केले।

Verse 37

ततस्ते दारुणोत्पाता उपशांताश्च तत्क्षणात् । अभवत्सुमुखो लोको वृत्तो गन्धवहो मृदुः

तेव्हा ते भयंकर उत्पात त्या क्षणीच शांत झाले। लोक प्रसन्नमुख व निर्मळ झाला, आणि मृदु सुगंधवाहक वारा वाहू लागला।

Verse 38

अथोवाच महादेवः सर्वांस्तांस्त्रिदशालयान् । वृणुध्वं सुवरं सर्वे मत्तो यन्मनसीप्सितम्

मग महादेव त्या सर्व त्रिदश-निवासी देवांना म्हणाले— ‘तुम्ही सर्वांनी माझ्याकडून उत्तम वर मागा; जे जे मनास अभिष्ट आहे ते।’

Verse 39

देवा ऊचुः । तव लिंगस्य संस्पर्शादपि पापकृतो नराः । स्वर्गं यास्यंति देवेश नाशं यास्यति किल्बिषम् । व्रतदानानि सर्वाणि तीर्थयात्रायुतानि च

देव म्हणाले— ‘हे देवेश! तुझ्या लिंगाच्या केवळ स्पर्शानेही पापकर्मी मनुष्य स्वर्गास जातील आणि त्यांचे कल्मष नष्ट होईल. म्हणून सर्व व्रत-दान आणि असंख्य तीर्थयात्रा जणू यामध्येच अंतर्भूत आहेत।’

Verse 40

तस्माद्वज्रेण देवेन्द्रस्तवैतल्लिंगमुत्तमम् । छादयिष्यति सर्वत्र यदि त्वं मन्यसे प्रभो

म्हणून, हे प्रभो, जर तुला मान्य असेल तर देवेन्द्र (इंद्र) वज्राने तुझे हे उत्तम लिंग सर्वत्र आच्छादित करील।

Verse 41

श्रीभगवानुवाच । अभिप्रायो ममाप्येष वर्तते हृदि पद्मज । एवं करोतु देवेन्द्रः सर्वधर्मविवृद्धये

श्रीभगवान म्हणाले— ‘हे पद्मज (ब्रह्मदेव)! हाच अभिप्राय माझ्याही हृदयात आहे. सर्व धर्माची वृद्धी व्हावी म्हणून देवेन्द्र तसेच करो।’

Verse 42

पुलस्त्य उवाच । ततः संछादयामास वज्रेण त्रिदशाधिपः । तल्लिंगं सर्वमर्त्यानां यथाऽदृश्यं व्यजायत

पुलस्त्य म्हणाले—त्यानंतर त्रिदशाधिपती शक्र (इंद्र) यांनी वज्राने त्या लिंगास आच्छादिले; आणि ते लिंग सर्व मर्त्यांना जणू अदृश्य झाले।

Verse 43

अद्यापि वज्रसंस्पर्शात्तत्सान्निध्यं गतो नरः । आजन्ममरणात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

आजही वज्रस्पर्शाने जो नर त्या दिव्य सान्निध्यास पोहोचतो, तो जन्मापासून मृत्यूपर्यंत साचलेल्या पापांपासून मुक्त होतो—यात संशय नाही।

Verse 44

माहात्म्यं कीर्तितं यस्मात्तल्लिंगे शंकरेण तु । वस्त्रेणाच्छादितं चैव शक्रेणैव धरातले

त्या लिंगाचे माहात्म्य स्वतः शंकरांनी कीर्तिले म्हणूनच शक्र (इंद्र) यांनी धरातलावर ते वस्त्राने आच्छादिले।

Verse 45

ततःप्रभृति लिंगस्य मर्त्त्ये पूजा व्यजायत । पुरासीच्छंकरः पूज्यो यथान्ये त्रिदशालयाः

त्या वेळेपासून मर्त्यलोकी लिंगपूजा प्रचलित झाली. पूर्वी शंकरांची पूजा देखील इतर देवांप्रमाणे त्यांच्या दिव्य धामांतच होत असे।

Verse 46

एवमेतत्पुरावृत्तमर्बुदे पर्वतोत्तमे । लिंगस्य पतनात्पूजां यन्मां त्वं परि पृच्छसि

अर्बुद या श्रेष्ठ पर्वतावर हा प्राचीन वृत्तांत असा घडला. लिंगाच्या अवतरणामुळे (पतनामुळे) जी पूजा उदयास आली, तिच्याविषयीच तू मला विचारत आहेस।

Verse 47

फाल्गुनान्तचतुर्द्दश्यां नैवेद्यं नूतनैर्यवैः । यो ददात्यचलेशाय स भूयो नेह जायते

फाल्गुनांत चतुर्दशीस नूतन जौपासून केलेले नैवेद्य जो अचलेशास अर्पण करतो, तो पुन्हा या लोकी जन्म घेत नाही।

Verse 48

ब्राह्मणान्भोजयेद्यस्तु भक्त्या तस्मिन्नवैर्यवैः । यवसंख्याप्रमाणानि युगानि दिवि मोदते

जो तेथे भक्तीने नूतन जौने ब्राह्मणांना भोजन घालतो, तो जौच्या दाण्यांच्या संख्येइतकी युगे स्वर्गात आनंद भोगतो।

Verse 49

तत्र दानं प्रशंसन्ति सक्तूनां मुनिसत्तमाः । नूतनानां महाराज यतः प्रोक्तं पुरारिणा

महाराज, तेथे मुनिश्रेष्ठ नूतन सक्तू (भाजलेल्या जौचे पीठ) दानाची प्रशंसा करतात; कारण ते पुरारि शिवाने पूर्वी सांगितले आहे।

Verse 50

किं दानैर्विविधैर्दत्तैः किं यज्ञैश्च सुविस्तरैः । किं तीर्थैर्विविधैहोमैस्तपोभिः किं च कष्टदैः

विविध दाने देऊन काय उपयोग, आणि विस्तृत यज्ञांनी तरी काय? अनेक तीर्थयात्रा, होम व कष्टदायक तपांनीही काय आवश्यकता?

Verse 51

फाल्गुनान्तचतुर्द्दश्यां सुमहेश्वरसन्निधौ । धर्माण्येतानि सर्वाणि कलां नार्हंति षोडशीम्

फाल्गुनांत चतुर्दशीस सुमहेश्वराच्या सन्निधीत, ही सर्व धर्मकर्मे त्याच्या पुण्याच्या सोळाव्या अंशालाही सम नाहीत।

Verse 52

शृणु राजन्पुरा वृत्तं तत्राश्चर्यं यदुत्तमम् । कश्चित्पापसमाचारः कुष्ठी क्षामतनुर्नरः

हे राजन्, तेथील पूर्ववृत्त ऐक—तेथे एक उत्तम आश्चर्य घडले. एक पापाचारी मनुष्य होता; तो कुष्ठरोगी व देहाने अत्यंत क्षीण होता.

Verse 53

भिक्षार्थमागतस्तत्र लोकैरन्यैः समन्वितः । तेन भिक्षार्जितं तत्र सक्तूनां कुडवं नृप

हे नृप, तो तेथे भिक्षेसाठी आला, इतर लोकांसह. त्या भिक्षेने त्याला तेथे सक्तूंचा एक कुडव एवढाच भाग मिळाला.

Verse 54

ततो रोग परिक्लेशाद्भोजनं न चकार सः । दाघार्दितो जले तस्मिन्स्नातो भक्तिविवर्जितः । सक्तून्कृत्वोपधाने तान्स च सुप्तो निशागमे

नंतर रोगक्लेशामुळे त्याने भोजन केले नाही. उष्णतेने त्रस्त होऊन तो त्या जलात स्नानास उतरला, पण भक्तिभाव नव्हता. ते सक्तू उशीजवळ ठेवून तो संध्याकाळी झोपला.

Verse 55

ततो निद्राभिभूतस्य सारमेयो जहार च । भक्षयामास युक्तोऽन्यैः सारमेयैर्बुभुक्षितः

मग झोपेने बेशुद्ध झालेल्या त्याचे ते अन्न एक कुत्रा घेऊन गेला. भुकेला होऊन तो इतर कुत्र्यांसह ते खाऊन टाकू लागला.

Verse 56

अथासौ विस्मयाद्राजन्पंचत्वं समुपस्थितः । ततो जातिस्मरो जातो विदर्भाधिपतेर्गृहे

तेव्हा, हे राजन्, विस्मयामुळे तो पंचत्वास गेला. नंतर तो विदर्भाधिपतीच्या घरी जन्मला आणि पूर्वजन्मस्मृतीयुक्त झाला.

Verse 57

भीमोनाम नृपश्रेष्ठ दमयन्तीपिता हि यः । तं प्रभावं हि विज्ञाय सक्तूनां तत्र पर्वते

दमयंतीचे पिता, नृपश्रेष्ठ भीम नावाचे राजा होते. त्या पर्वतावर सक्तूंचा अद्भुत प्रभाव जाणून ते त्या व्रत-अनुष्ठानास प्रवृत्त झाले.

Verse 58

फाल्गुनांतचतुर्दश्यां वर्षे वर्षे जगाम सः । कृत्वा चैवोपवासं तु रात्रौ जागरणं तथा

फाल्गुनांतच्या चतुर्दशीला ते वर्षानुवर्षे तेथे जात. उपवास करून रात्री जागरणही करीत.

Verse 59

अचलेश्वरसान्निध्ये ददौ सक्तूंस्ततो बहून् । सहिरण्यान्द्विजेन्द्राणां पशुपक्षिमृगेषु च

अचलेश्वराच्या सान्निध्यात त्यांनी पुष्कळ सक्तू दान केले. सुवर्णासहित ते द्विजश्रेष्ठांना दिले आणि पशु, पक्षी व मृगांनाही आहारदान केले.

Verse 60

अथ ते मुनयः सर्वे गालवप्रमुखा नृप । पप्रच्छुः कौतुकाविष्टाः सक्तुदानकृते नृपम्

मग गालवप्रमुख सर्व मुनि कुतूहलाने भरून त्या राजाला सक्तुदानाचे कारण विचारू लागले.

Verse 61

ऋषय ऊचुः । हस्त्वश्वरथदानानां शक्तिरस्ति तवाद्भुता । कस्मात्सक्तून्प्रमुक्त्वा त्वं नान्यद्दातुमिहेच्छसि

ऋषी म्हणाले—हे राजन्! हत्ती, घोडे व रथ यांचे दान करण्याची तुझी अद्भुत क्षमता आहे. मग ते सोडून तू येथे सक्तूखेरीज दुसरे काही दान का करू इच्छित नाहीस?

Verse 62

पुलस्त्य उवाच । अथाऽसौ कथयामास पूर्वमेतत्समुद्भवम् । सक्तुदानस्य माहात्म्यं मुनीनां भावितात्मनाम्

पुलस्त्य म्हणाले—त्यानंतर त्यांनी भावितात्मा, संयमी मुनींना या प्रसंगाचा पूर्ववृत्तान्त सांगितला आणि सक्तु-दानाची महिमा वर्णिली।

Verse 63

पूर्वं भक्त्या विहीनस्य शुना वै सक्तवो हृताः । तत्प्रभावादियं प्राप्तिर्मम जाता द्विजोत्तमाः

पूर्वी, मी भक्तिहीन असताना, एका कुत्र्याने माझे सक्तु (नैवेद्य) चोरून नेले; त्याच घटनेच्या प्रभावाने, हे द्विजोत्तमांनो, मला ही प्राप्ती झाली।

Verse 64

सांप्रतं भक्तिद त्तानां किं स्याज्जानामि नो फलम् । एतस्मात्कारणाद्दानं सक्तूनां प्रकरोम्यहम् । तीर्थेऽस्मिन्भक्तिसंयुक्तः सत्येनात्मानमालभे

आता भक्तीने दिलेल्या दानाचे फळ काय होते, हे मला माहीत नाही; म्हणून मी सक्तु-दान करीन। या तीर्थस्थानी भक्तियुक्त होऊन, सत्याने मी स्वतःला अर्पण करतो।

Verse 65

पुलस्त्य उवाच । ततस्ते मुनयो हृष्टाः साधुसाध्विति चाब्रुवन् । चक्रुश्चैवात्मशक्त्या ते सक्तूनां दानमुत्तमम्

पुलस्त्य म्हणाले—मग ते मुनी आनंदित होऊन ‘साधु! साधु!’ असे म्हणाले; आणि त्यांनी आपल्या आत्मशक्तीने ते उत्तम सक्तु-दान पूर्ण केले।

Verse 66

एष प्रभावो राजर्षे सक्तुदानस्य कीर्त्तितः । महेश्वरस्य माहात्म्यं सत्यं चापि प्रकीर्त्तितम्

हे राजर्षे, अशा प्रकारे सक्तु-दानाचा प्रभाव कीर्तित झाला; तसेच महेश्वराची महिमा आणि तिचे सत्यत्वही वर्णिले गेले।

Verse 67

यश्चैतच्छृणुयाद्भक्त्या कथ्यमानं द्विजाननात् । अहोरात्र कृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

जो कोणी भक्तिभावाने द्विजमुखातून सांगितली जाणारी ही कथा ऐकतो, तो अहोरात्रात केलेल्या पापांपासून मुक्त होतो—यात संशय नाही।