Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 57

येषां शब्दं समाकर्ण्य मुनयोऽपि समाहिताः । क्षोभं यांति त्रिकालज्ञाः कंदर्पशरपीडिताः

yeṣāṃ śabdaṃ samākarṇya munayo'pi samāhitāḥ | kṣobhaṃ yāṃti trikālajñāḥ kaṃdarpaśarapīḍitāḥ

त्यांचा शब्द ऐकून ध्यानस्थ मुनीही—त्रिकालज्ञ असूनही—कंदर्पाच्या बाणांनी जखमी झाल्यासारखे व्याकुळ होतात।

yeṣāmof whom/whose
yeṣām:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम
śabdamsound
śabdam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśabda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
samākarṇyahaving heard
samākarṇya:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√karṇ (धातु) + sam-ā- (उपसर्ग) ; samākarṇya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
munayaḥsages
munayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
apieven/also
api:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअपि-अव्यय (emphatic/also)
samāhitāḥcomposed, concentrated
samāhitāḥ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-ā-√dhā (धातु) ; samāhita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘समाधित/एकाग्र’
kṣobhamagitation
kṣobham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣobha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
yāntigo/come to, fall into
yānti:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
tri-kāla-jñāḥknowers of the three times
tri-kāla-jñāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक) + jña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रिकालस्य ज्ञाः)
kaṃdarpa-śara-pīḍitāḥtormented by Kāma’s arrows
kaṃdarpa-śara-pīḍitāḥ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkaṃdarpa (प्रातिपदिक) + śara (प्रातिपदिक) + pīḍita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (कंदर्पस्य शरैः पीडिताः)

Narrator (māhātmya description emphasizing irresistible beauty)

Tirtha: Arbuda-parvata

Type: peak

Scene: A serene forested mountain hermitage: meditating sages suddenly stirred as enchanting calls echo through valleys; subtle depiction of Kāma’s unseen arrows as ripples of sound and agitation.

M
Munis
K
Kandarpa (Kāma)

FAQs

The verse highlights the overwhelming potency of beauty in a sacred realm—testing even disciplined minds and reminding one to guard inner steadiness.

Mount Arbuda, whose atmosphere is portrayed as enchantingly powerful.

None; it conveys a moral-psychological observation about tapas and sensory allure.