Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 133
Devanagari script
कुमार्याः कामयुक्तेन तथापि शृणु मे वचः । न त्वया निर्जितः शक्रः स्ववीर्येण रणाजिरे
Transliteration
kumāryāḥ kāmayuktena tathāpi śṛṇu me vacaḥ | na tvayā nirjitaḥ śakraḥ svavīryeṇa raṇājire
Translation
कुमारीविषयी कामवश झालास तरी माझे वचन ऐक. रणांगणात तू आपल्या पराक्रमाने शक्र (इंद्र) यास जिंकलेले नाहीस.
Word by Word
कुमार्याःof the maiden
कुमार्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकुमारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
काम-युक्तेनwith lust/impelled by desire
काम-युक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कामेन युक्त (तृतीया-तत्पुरुष)
तथापिeven so
तथापि:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा + अपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/विरोधार्थक-अव्यय (concessive: 'even so')
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
मेmy/to me
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-रूप (Genitive/Dative), एकवचन; अत्र षष्ठी—'my'
वचःwords
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन
निर्जितःconquered
निर्जितः:
Kriya (Participial predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + जि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'conquered'
शक्रःIndra (Śakra)
शक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्व-वीर्येणby (your) own prowess
स्व-वीर्येण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—स्वस्य वीर्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
रण-अजिरेin the battlefield
रण-अजिरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक) + अजिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—रणस्य अजिरम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
Speaker
Devī
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Arbuda
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A goddess confronts a lust-driven demon-warrior, rebuking him for false claims of defeating Indra; the battlefield is poised, weapons ready, with a mountainous tīrtha backdrop.
Characters & Entities
D
DevīŚ
Śakra (Indra)FAQs
Devī exposes false pride: real strength is not self-made when one is driven by desire; truth restores dharmic clarity.
The Arbuda-khaṇḍa sacred setting remains implicit; the verse focuses on moral correction rather than tīrtha praise.
None.