Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 54
Devanagari script
एकादश्यां महाराज निराहारो जितेन्द्रियः । यस्तत्र जागरं कृत्वा लिंगस्याग्रे सुभक्तितः
Transliteration
ekādaśyāṃ mahārāja nirāhāro jitendriyaḥ | yastatra jāgaraṃ kṛtvā liṃgasyāgre subhaktitaḥ
Translation
हे महाराज! एकादशीच्या दिवशी जो निराहार राहून इंद्रिये जिंकतो आणि तेथे शिवलिंगासमोर शुद्ध भक्तीने रात्र जागरण करतो—
Word by Word
एकादश्याम्on Ekādaśī
एकादश्याम्:
Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootएकादशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाराज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; समास: महा + राज (कर्मधारय)
निराहारःfasting (without food)
निराहारः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिराहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; विशेषणम् (यः इत्यस्य)
जितेन्द्रियःone who has conquered the senses
जितेन्द्रियः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजित + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; समास: जित (क्त, √जि) + इन्द्रिय (कर्मधारय/तत्पुरुष: ‘जितानि इन्द्रियाणि येन’); विशेषणम् (यः)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
जागरम्vigil (night-wake)
जागरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजागर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), धातु: कृ
लिङ्गस्यof the liṅga
लिङ्गस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
अग्रेin front
अग्रे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
सुभक्तितःout of sincere devotion
सुभक्तितः:
Hetu (Cause/motive/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootसु + भक्ति (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb), स्त्रीप्रातिपदिक ‘भक्ति’ + तः; अर्थ: ‘सुभक्त्या/सुभक्तितः’ (out of good devotion)
Speaker
Pulastya (deduced from immediate continuation in 35.1: 'Pulastya uvāca')
Characters & Entities
Ś
Śiva-liṅgaE
EkādaśīFAQs
Self-restraint—fasting, sense-control, and devotional vigil—becomes a powerful means of purification when performed at a sanctified Śaiva site.
The passage belongs to the Kṛṣṇa-tīrtha context in Arbuda Khaṇḍa (Prabhāsa Khaṇḍa), where worship before a liṅga at the tīrtha is praised.
Ekādaśī upavāsa (fasting), jitendriyatā (sense-control), and jāgaraṇa (night vigil) before the Śiva-liṅga.