Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

ययातिरुवाच । कथं महत्त्वमगमत्पूर्वं तत्र विनायकः । कस्मिन्काले द्विजश्रेष्ठ सर्वं विस्तरतो वद

yayātiruvāca | kathaṃ mahattvamagamatpūrvaṃ tatra vināyakaḥ | kasminkāle dvijaśreṣṭha sarvaṃ vistarato vada

ययाती म्हणाला—हे द्विजश्रेष्ठ! तेथे विनायकाने पूर्वी असे महत्त्व कसे प्राप्त केले? कोणत्या काळी हे घडले? सर्व विस्ताराने सांगा.

ययातिःYayāti
ययातिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootययाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
कथम्how
कथम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
महत्त्वम्greatness
महत्त्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
अगमत्attained/went to
अगमत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
पूर्वम्formerly/earlier
पूर्वम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
विनायकःVināyaka (Gaṇeśa)
विनायकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Adhikarana (Location/Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
कालेtime
काले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
द्विजश्रेष्ठO best of twice-born (brāhmaṇa)
द्विजश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + श्रेष्ठ (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानां श्रेष्ठः)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
विस्तरतःin detail
विस्तरतः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविस्तरतः (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (manner adverb: ‘in detail’)
वदtell/speak
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन

Yayāti

Tirtha: Mahāvināyaka (contextual)

Type: kshetra

Listener: Pulastya

Scene: King Yayāti respectfully questions sage Pulastya in an ashram setting, with palm-leaf manuscripts and a distant silhouette of the Vināyaka shrine, signaling the transition into origin legend.

Y
Yayāti
V
Vināyaka (Gaṇeśa)
P
Pulastya (implied addressee)

FAQs

Sacred sites gain authority through remembered origins; inquiry (praśna) is honored as the doorway to understanding tīrtha-mahātmyas.

Mahāvināyaka’s locale in Arbuda Khaṇḍa, whose origin and greatness Yayāti seeks to learn.

None; it is a request for the narrative of origin (kathā) and the time (kāla) of the tīrtha’s/temple’s greatness.