Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22
Devanagari script
तत्राससाद तां व्याघ्रो दंष्ट्रोत्कटमुखावहः । सा तं दृष्टवती पापं त्रासमाप मृगीव हि
Transliteration
tatrāsasāda tāṃ vyāghro daṃṣṭrotkaṭamukhāvahaḥ | sā taṃ dṛṣṭavatī pāpaṃ trāsamāpa mṛgīva hi
Translation
तेथे दाढा उघड्या व भयंकर मुखाचा वाघ तिच्यासमोर आला. त्या पापी पशूला पाहताच ती हरिणीसारखी प्रचंड भयाने थरथर कापू लागली.
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक/adverb of place)
आससादapproached, came upon
आससाद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ- सद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
व्याघ्रःtiger
व्याघ्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दंष्ट्रोत्कटमुखावहःhaving a fearsome mouth with prominent fangs
दंष्ट्रोत्कटमुखावहः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदंष्ट्रा + उत्कट + मुख + आवह (प्रातिपदिक)
Formसमास: बहुव्रीहि (यस्य दंष्ट्रा उत्कटा मुखं च आवहति/धारयति); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (व्याघ्रः)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
दृष्टवतीhaving seen
दृष्टवती:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्टवत् (कृदन्त/क्तवत्)
Formक्तवत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (perfect participle used predicatively); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘having seen’
पापम्wicked
पापम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (तम्)
त्रासम्fear, terror
त्रासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
आपattained, felt
आप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
मृगीa doe
मृगी:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootमृगी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इवlike
इव:
Upama (Comparison marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय (उपमावाचक/comparative particle)
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चय/indeed, emphatic particle)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsa Khaṇḍa)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Arbuda (Arbudakṣetra)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: In a dim forest clearing on Arbuda, a tiger with bared fangs confronts a lone cow; the cow recoils like a doe, eyes wide with terror, dust and leaves swirling.
Characters & Entities
T
tiger (vyāghra)K
Kapilā (implied)FAQs
Crisis reveals character; fear becomes the catalyst for vows, truth, and dharmic negotiation.
The Arbuda mountain setting frames the episode; no named tīrtha appears in this verse.
None.