Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

स श्रुत्वा भारती तत्र ह्याकाशादुत्थितां नृप । अन्वेषमाणोऽस्मिन्देशे सुवर्णं तच्च लब्धवान्

sa śrutvā bhāratī tatra hyākāśādutthitāṃ nṛpa | anveṣamāṇo'smindeśe suvarṇaṃ tacca labdhavān

हे नृपा, तेथे आकाशातून उठलेली दिव्य वाणी (भारती) ऐकून त्याने त्या प्रदेशात शोध घेतला आणि निश्चयाने सुवर्ण मिळविले।

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
भारतीम्Bhāratī (voice/Sarasvatī)
भारतीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभारती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/causal particle)
आकाशात्from the sky
आकाशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति; एकवचन
उत्थिताम्arisen/emerged
उत्थिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद् + √स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त) कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण (arisen)
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति; एकवचन
अन्वेषमाणःsearching
अन्वेषमाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootअनु + √इष्/√एष् (धातु; अन्वेष्) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्/आत्मनेपदी); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; कर्तरि (searching)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुं/नपुंसक; सप्तमी विभक्ति; एकवचन
देशेplace/region
देशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन
सुवर्णम्gold
सुवर्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुवर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
लब्धवान्obtained
लब्धवान्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु) + क्तवत् (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्तवत्-प्रत्ययान्त) कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; कर्तरि (having obtained)

Pulastya (implied in the continuing dialogue to the king)

Tirtha: Arbuda-kṣetra (spot of discovery)

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king)

Scene: A king pauses mid-journey as a celestial voice arises from the sky; he then searches the terrain and uncovers gold, with attendants astonished.

B
Bhāratī (Divine Voice/Sarasvatī)

FAQs

In a tīrtha, divine guidance arises for the faithful; sincere effort aligned with sacred instruction bears fruit.

Kanakhala-tīrtha, within the Arbuda Khaṇḍa of the Prabhāsa Khaṇḍa.

No explicit ritual is prescribed here; the verse highlights listening to divine instruction and acting upon it.