Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

सरस्वत्युवाच । अहं सरस्वती देवी सदास्मिन्वरपर्वते । निशासुखे त्रयोदश्यां करोमि वसतिं द्विज । तस्मात्त्वं प्रार्थय वरं यदभीष्टं सुदुर्लभम्

sarasvatyuvāca | ahaṃ sarasvatī devī sadāsminvaraparvate | niśāsukhe trayodaśyāṃ karomi vasatiṃ dvija | tasmāttvaṃ prārthaya varaṃ yadabhīṣṭaṃ sudurlabham

सरस्वती म्हणाली—मी देवी सरस्वती; या श्रेष्ठ पर्वतावर मी सदैव वास करते. हे द्विज, त्रयोदशीच्या रात्रारंभी, सुखद निशामुखी मी येथे निवास करते. म्हणून तू वर माग—तुला जे अभिष्ट आहे, ते जरी अत्यंत दुर्लभ असले तरी.

सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अहम्-सम्बन्धे अप्पोजिशन
देवीgoddess
देवी:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अप्पोजिशन
सदाalways
सदा:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (always)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
वरपर्वतेon the excellent mountain
वरपर्वते:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (वरः पर्वतः)
निशासुखेin the pleasant night
निशासुखे:
Adhikaraṇa (Time/Condition)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक) + सुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (निशायाः सुखे/रात्रौ सुखे)
त्रयोदश्याम्on the thirteenth (lunar day)
त्रयोदश्याम्:
Adhikaraṇa (Time)
TypeNoun
Rootत्रयोदशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (तिथिवाचक)
करोमिI make/do
करोमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वसतिम्a dwelling/residence
वसतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवसति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
द्विजO twice-born
द्विज:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason/Therefore)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्—हेतुवाचक/अपादानवाचक-अव्यय (therefore/from that)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रार्थयrequest
प्रार्थय:
Kriya (Command)
TypeVerb
Rootप्र-अर्थय् (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यत्which/whatever
यत्:
Sambandha (Relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative)
अभीष्टम्desired (thing)
अभीष्टम्:
Karma (Object complement)
TypeNoun
Rootअभीष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; इष्→इष्ट, उपसर्ग अभि-)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (desired)
सुदुर्लभम्very hard to obtain
सुदुर्लभम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अभीष्टम्-विशेषण

Sarasvatī

Tirtha: Sarasvatī-sthāna on Varaparvata (Arbuda)

Type: kshetra

Scene: Sarasvatī appears on Arbuda at the onset of night on trayodaśī, addressing the brāhmaṇa with reassurance and inviting him to ask a boon; moonrise and deepening blue sky frame her luminous form with vīṇā and swan.

S
Sarasvatī
V
Vara-parvata (excellent mountain)
T
Trayodaśī (13th tithi)

FAQs

Sacred places have sacred times; aligning devotion with a tithi and site invites exceptional grace and rare boons.

A sacred ‘vara-parvata’ (excellent mountain) in the Arbuda region where Sarasvatī is said to dwell.

Observance connected to Trayodaśī at night (niśā-sukha), implying a special auspicious time for worship/approach at this site.