Adhyaya 15

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततः शुक्रेश्वरं गच्छेच्छुक्रेण स्थापितं पुरा । यं दृष्ट्वा मानवः सद्यः सर्वपापैः प्रमुच्यते

पुलस्त्य म्हणाले—मग शुक्रीने प्राचीनकाळी स्थापिलेल्या शुक्रेश्वराकडे जावे. त्याचे दर्शन घेताच मनुष्य तत्क्षणी सर्व पापांतून मुक्त होतो।

Verse 2

दृष्ट्वा दैत्यान्पुरा देवैर्निर्जितान्नृपसत्तम । चिन्तयामास मेधावी भार्गवस्तान्प्रति द्विजः

हे नृपसत्तम! पूर्वी देवांनी दैत्यांना पराजित केलेले पाहून, मेधावी भार्गव ब्राह्मण त्यांच्याविषयी विचार करू लागला।

Verse 3

कथं दैत्याः सुराञ्जित्वा प्राप्स्यंति च महायशः । आराध्य शंकरं सिद्धिं गच्छामि मनसेप्सितम्

‘दैत्यांनी देवांना जिंकून महायश कसे मिळवावे? शंकराची आराधना करून मी मनास इच्छित सिद्धी प्राप्त करीन’—असा त्याने विचार केला।

Verse 4

एवं स निश्चयं कृत्वा गतोऽर्बुदमथाचलम् । भूमे विवरमासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम्

असा निश्चय करून तो अर्बुद पर्वतावर गेला. भूमीतील एक विवर मिळताच त्याने अत्यंत कठोर तप केले.

Verse 5

शिवलिंगं प्रतिष्ठाप्य धूपगंधानुलेपनैः । अनिशं पूजयामास श्रद्धया परयान्वितः

शिवलिंगाची प्रतिष्ठा करून धूप, सुगंधी द्रव्ये व अनुलेपन यांनी तो परम श्रद्धेने अखंड पूजा करू लागला.

Verse 6

ततो वर्षसहस्रांते तुतोष भगवाञ्छिवः । तस्य संदर्शनं दत्त्वा वाक्यमेतदुवाच ह

मग हजार वर्षांच्या शेवटी भगवान शिव प्रसन्न झाले. त्याला दर्शन देऊन त्यांनी हे वचन उच्चारले.

Verse 7

श्रीमहादेव उवाच । परितुष्टोऽस्मि ते विप्र भक्त्या तव द्विजोत्तम । वरं वरय भद्रं ते यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

श्रीमहादेव म्हणाले— हे विप्र, हे द्विजोत्तम! तुझ्या भक्तीने मी पूर्ण प्रसन्न आहे. तुझे कल्याण होवो; जरी अत्यंत दुर्लभ असला तरी वर माग.

Verse 8

शुक्र उवाच । यदि तुष्टो महादेव विद्यां देहि महेश्वर । यया जीवंति संप्राप्ता मृत्युं संख्येपि जंतवः

शुक्र म्हणाले— हे महादेव, हे महेश्वर! आपण प्रसन्न असाल तर मला ती विद्या द्या, जिच्यामुळे मृत्यूस प्राप्त झालेले जीवही पुन्हा जिवंत होतात.

Verse 9

पुलस्त्य उवाच । प्रदाय वै शिवस्तस्मै तां विद्यां नृपसत्तम । अब्रवीच्च पुनः शुक्रं वरमन्यं वृणीष्व मे

पुलस्त्य म्हणाले—हे नृपश्रेष्ठ! त्याला ती विद्या देऊन शिवाने पुन्हा शुक्रास म्हटले—‘माझ्याकडून आणखी एक वर मागून घे.’

Verse 10

शुक्र उवाच । एतत्कार्तिकमासस्य शुक्लाष्टम्यां तु यः स्पृशेत् । ततो लिंगं पूजयेच्च यः पुमाञ्छ्रद्धयान्वितः

शुक्र म्हणाले—कार्तिक महिन्याच्या शुक्ल अष्टमीला जो पुरुष (हे तीर्थ/जल) स्पर्श करील आणि नंतर श्रद्धायुक्त होऊन लिंगाची पूजा करील—

Verse 11

अल्पमृत्युभयं तस्य मा भूत्तव प्रसादतः । इष्टान्कामानवाप्नोतु इहलोके परत्र च

तुझ्या प्रसादाने त्याला अकाली मृत्यूचे भय कधीही न होवो; आणि तो इहलोकी व परलोकी आपल्या इष्ट कामना प्राप्त करो.

Verse 12

पुलस्त्य उवाच । एवमस्त्विति स प्रोच्य तत्रैवांतरधीयत । शुक्रोपि दानवान्संख्ये हतान्देवैरनेकशः

पुलस्त्य म्हणाले—‘एवमस्तु’ असे म्हणून तो तेथेच अंतर्धान पावला. आणि शुक्रानेही रणांगणात देवांनी अनेक प्रकारे मारलेले दानव पाहिले.

Verse 13

विद्यायाश्च प्रभावेन जीवयामास तान्मुनिः । तस्याग्रेऽस्मिन्महाकुण्डं निर्मलं पापनाशनम्

त्या विद्येच्या प्रभावाने मुनींनी त्यांना पुन्हा जिवंत केले. त्याच्या समोर येथे हा महाकुंड आहे—निर्मळ आणि पापनाशक.

Verse 14

तत्र स्नातो नरः सम्यक्पातकैश्च प्रमुच्यते । तत्र श्राद्धेन राजेंद्र तुष्टा यांति पितामहाः

जो मनुष्य तेथे विधिपूर्वक स्नान करतो तो सर्व पातकांपासून मुक्त होतो. आणि हे राजेंद्र, तेथे श्राद्ध केल्याने पितर तृप्त होऊन संतोषाने प्रस्थान करतात.

Verse 15

तर्पिताः सलिलेनैव किं पुनः पिंडदानतः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत्

जर केवळ जलतर्पणानेच पितर तृप्त होतात, तर पिंडदानाने किती अधिक तृप्त होतील! म्हणून सर्व प्रयत्नांनी त्या तीर्थी स्नान अवश्य करावे.