Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

ब्राह्मणा ऊचुः । यद्येवं त्वं महाभाग रक्षार्थं संप्रयच्छसि । अस्माकं तत्र भंक्त्वाशु पिंडं कृत्वा समर्पय

brāhmaṇā ūcuḥ | yadyevaṃ tvaṃ mahābhāga rakṣārthaṃ saṃprayacchasi | asmākaṃ tatra bhaṃktvāśu piṃḍaṃ kṛtvā samarpaya

ब्राह्मण म्हणाले—हे महाभाग, जर तू खरोखर आमच्या रक्षणासाठी काही देत असशील, तर ते तिथेच त्वरित मोडून एक घन पिंड करून आम्हाला अर्पण कर.

ब्राह्मणाःthe Brahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-अव्ययम् (conditional particle)
एवम्thus, so
एवम्:
Sambandha (Manner/रीति)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formरीत्यर्थ-अव्ययम् (adverb: thus)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः: महान् भागः यस्य; पुंलिङ्गः, संबोधन-एकवचनम् (Vocative/सम्बोधन)
रक्षार्थम्for protection
रक्षार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootरक्षा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (purpose): रक्षायै अर्थः; द्वितीया-एकवचन-रूपेण अव्ययवत् (accusative of purpose)
संप्रयच्छसिyou bestow/give
संप्रयच्छसि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; उपसर्गौ—सम्, प्र
अस्माकम्of us, our
अस्माकम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेश/प्रसङ्ग-अव्ययम् (locative adverb: there)
भङ्क्त्वाhaving broken
भङ्क्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootभञ्ज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तः (gerund/absolutive): having broken
आशुquickly
आशु:
Sambandha (Manner/रीति)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formकाल/वेग-अव्ययम् (adverb: quickly)
पिण्डम्a ball/lump (piṇḍa)
पिण्डम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तः (gerund): having made
समर्पयoffer, present
समर्पय:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootसम् + अर्प् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; उपसर्गः—सम्

Brāhmaṇas (addressing Rāma/Paraśurāma)

Type: kshetra

Scene: A group of brāhmaṇas speak in unison to Paraśurāma, requesting immediate breaking of the implement and its re-forming into a compact ‘piṇḍa’ to be offered to them as a protective trust.

B
Brāhmaṇas
R
Rāma (Bhārgava/Paraśurāma)

FAQs

Sacred protection is sought through a tangible dhārmic act—receiving and preserving a consecrated object with reverence.

The verse sits within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya; the immediate snippet emphasizes the consecration of an object at the tīrtha, though the precise place-name is not stated in this single verse.

To break/shape the given implement into a solid piece (piṇḍa) and formally offer it to the brāhmaṇas for protective keeping and worship.