Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10
Devanagari script
ततश्च भगवान्विष्णुर्ज्ञात्वा तां भगिनीं तथा । मातरं पितरं चैव तथा दुःखसमन्वितौ
Transliteration
tataśca bhagavānviṣṇurjñātvā tāṃ bhaginīṃ tathā | mātaraṃ pitaraṃ caiva tathā duḥkhasamanvitau
Translation
मग भगवान विष्णूंनी त्या भगिनीची अवस्था जाणून, माता-पित्यालाही दुःखाने व्याकुळ पाहून, तिच्यासाठी उपाय करण्याचा निश्चय केला.
Word by Word
ततःthereafter
ततः:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्/अनन्तरम् इत्यर्थक-अव्ययम् (adverb: then/thereafter)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् — Masculine, Nominative, Singular
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् — Masculine, Nominative, Singular
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive) — having known
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् — Feminine, Accusative, Singular
भगिनीम्sister
भगिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् — Feminine, Accusative, Singular
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: likewise/also)
मातरम्mother
मातरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् — Feminine, Accusative, Singular
पितरम्father
पितरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् — Masculine, Accusative, Singular
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपातः (emphatic particle)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: likewise)
दुःखसमन्वितौboth afflicted with sorrow
दुःखसमन्वितौ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःख + समन्वित (अन्वि धातु से क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; तत्पुरुष-समासः — PPP adjective; Masculine, Nominative, Dual (qualifying mātaraṃ pitaraṃ as a pair)
Speaker
Sūta
Visual Art Cues
Scene: Viṣṇu/Kṛṣṇa-like figure, serene yet resolute, observes Mādhavī and her grieving parents; his expression shifts from compassion to decisive intent.
Characters & Entities
V
ViṣṇuM
Mādhavī (as sister, implied)M
Mother (Suprabhā, implied)F
Father (Vasudeva, implied)FAQs
Divine grace responds to sincere suffering—especially when family dharma and compassion call for protection and remedy.
Not yet; the sacred destination is named in the next verse as Hāṭakeśvara-kṣetra.
None in this verse; it introduces the divine decision to undertake a sacred course of action.