Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15
Devanagari script
तस्य कन्या पुरा जाता माधवी नाम संमता । रूपौदार्यसमोपेता सर्वलक्षणलक्षिता
Transliteration
tasya kanyā purā jātā mādhavī nāma saṃmatā | rūpaudāryasamopetā sarvalakṣaṇalakṣitā
Translation
त्याच्या घरी पूर्वी ‘माधवी’ नावाची कन्या जन्मली. ती रूप व उदारतेने युक्त, सर्व शुभ लक्षणांनी अलंकृत होती.
Word by Word
तस्यof him/of that (person)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः
कन्याdaughter
कन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
पुराformerly, once
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
जाताwas born
जाता:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत्-प्रत्ययः (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगार्थकः (past passive participle)
माधवीMādhavī
माधवी:
Viśeṣya (Apposition/नामधेय)
TypeNoun
Rootमाधवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (proper name)
नामby name
नाम:
Sambandha (Naming relation/नामसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-निर्देशक-अव्ययम् (quotative/‘by name’)
संमताwell-regarded, approved
संमता:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√मन् (धातु) + सम्मत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त/PPP, स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
रूप-औदार्य-समोपेताendowed with beauty and generosity/nobility
रूप-औदार्य-समोपेता:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूप (प्रातिपदिक) + औदार्य (प्रातिपदिक) + सम्+उप+√इ (धातु) + उपेत (कृदन्त)
Formसमासः (तत्पुरुषः; ‘रूपेण औदार्येण च समुपेता’), क्त/PPP-आधारित-विशेषणम्; स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्व-लक्षण-लक्षिताmarked by all auspicious signs
सर्व-लक्षण-लक्षिता:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक) + √लक्ष् (धातु) + लक्षित (कृदन्त)
Formसमासः (तत्पुरुषः; ‘सर्वैः लक्षणैः लक्षिता’), क्त/PPP; स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker
Sūta
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A noble household scene: the birth/coming-of-age introduction of Mādhavī, portrayed with auspicious marks (lakṣaṇas), attendants holding lamps and lotus garlands, elders blessing her; emphasis on serene radiance and generosity.
Characters & Entities
M
MādhavīFAQs
Virtue in Purāṇic narrative is portrayed as a harmony of outer auspiciousness and inner nobility (audārya).
Not specified in this verse; it supports the broader tīrtha-māhātmya storyline of Nāgarakhaṇḍa.
None.