Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 60
Devanagari script
वृत्र उवाच । यावत्तिष्ठति सुत्रामा तावन्नास्ति सुखं मम । तस्मान्निष्कंटकार्थाय यतिष्येऽहं द्विजोत्तम
Transliteration
vṛtra uvāca | yāvattiṣṭhati sutrāmā tāvannāsti sukhaṃ mama | tasmānniṣkaṃṭakārthāya yatiṣye'haṃ dvijottama
Translation
वृत्र म्हणाला—जोपर्यंत सुत्रामा (इंद्र) आहे, तोपर्यंत मला सुख नाही. म्हणून कण्टक (शत्रू) दूर करण्यासाठी मी प्रयत्न करीन, हे द्विजोत्तम।
Word by Word
वृत्रःVṛtra
वृत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यावत्as long as
यावत्:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formसम्बन्धाव्यय (correlative adverb: 'as long as')
तिष्ठतिstands/remains
तिष्ठति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सुत्रामाSutrāmā (Indra)
सुत्रामा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत्रामा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (इन्द्रस्य नाम)
तावत्so long
तावत्:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formसम्बन्धाव्यय (correlative adverb: 'so long/that long')
नnot
न:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधाव्यय (negation particle)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सुखम्happiness/comfort
सुखम्:
Karma/Predicate nominal (कर्म/विधेय)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
ममof me / my
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन (genitive pronoun)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formहेतौ अव्ययप्रयोगः (ablatival adverbial: 'therefore/from that')
निष्कण्टक-अर्थायfor the purpose of removing obstacles
निष्कण्टक-अर्थाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootनिष्कण्टक (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः/उपपद-तत्पुरुषः (निष्कण्टकस्य अर्थः = 'for the purpose of making thornless/obstacle-free')
यतिष्येI will strive/endeavor
यतिष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयत् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन (personal pronoun)
द्विजोत्तमO best of the twice-born
द्विजोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारयः (उत्तमः द्विजः)
Speaker
Vṛtra
Characters & Entities
V
VṛtraI
Indra (Sutrāmā)FAQs
A mind bound to enmity cannot find peace; inner contentment is impossible while one seeks happiness through eliminating others.
No specific tīrtha is named in this verse; it continues the narrative within the Tīrthamāhātmya.
None; it is a resolve to act, not a ritual instruction.