Adhyaya 7

Verse 1

। सूत उवाच । एवं ध्यायमानेन जलमाविश्य काम्यया । सृष्टं संध्याद्वयं तच्च दृश्यतेऽद्यापि वै द्विजाः

सूत म्हणाला—अशा रीतीने ध्यान करत, काम्य हेतूने जलात प्रवेश करून त्याने संध्याद्वय निर्माण केले; हे द्विजांनो! ते आजही दिसते.

Verse 2

ततो देवगणाः सर्वे सृष्टास्तेन महात्मना । वैमानिकाश्च ये केचिन्नक्षत्राणि ग्रहास्तथा

त्यानंतर त्या महात्म्याने सर्व देवगणांची सृष्टी केली; तसेच जे काही वैमानिक दिव्यजन, नक्षत्रे आणि ग्रहही निर्माण केले.

Verse 3

मनुष्योरगरक्षांसि वीरुधो वृक्षसंयुताः । सप्तर्षयो ध्रुवाद्याश्च ये चान्ये गगनेचराः

मनुष्य, नाग व राक्षस उत्पन्न झाले; लता-सहित वृक्ष व वनस्पतीही प्रकट झाली. सप्तर्षी, ध्रुव इत्यादी तसेच आकाशचारी अन्य सर्व जीवही उत्पन्न झाले.

Verse 4

एवं हि भगवान्सृष्ट्वा विश्वामित्रः स मन्युमान् । स्वकीयेष्वथ कृत्येषु योजयामास तांस्ततः

अशा रीतीने सृष्टी करून, क्रोधयुक्त संकल्प असलेल्या पूज्य विश्वामित्रांनी मग त्यांना आपल्या ठरविलेल्या कार्यांत नियोजित केले.

Verse 5

एतस्मिन्नेव काले तु द्वौ सूर्यो युगपद्दिवि । उदितौ रात्रिनाथौ च जाताश्च द्विगुणा ग्रहाः । द्विगुणानि च भान्येव सह सप्तर्षिभिर्द्विजाः

त्याच वेळी आकाशात एकाच वेळी दोन सूर्य उदयास आले आणि रात्रिनाथ—दोन चंद्रही प्रकट झाले. ग्रह द्विगुणित झाले; तसेच तेजस्वी नक्षत्रेही, हे द्विजांनो, सप्तर्षींसह सर्व काही दुहेरी दिसू लागले.

Verse 6

एवं वियति ते सर्वे स्पर्द्धमानाः परस्परम् । दृश्यंते द्विगुणीभूता जनविभ्रमकारकाः

अशा रीतीने आकाशात ते सर्व जणू परस्पर स्पर्धा करीत आहेत असे, दुहेरी होऊन दिसू लागले आणि लोकांना भ्रमित करू लागले.

Verse 7

एतस्मिन्नन्तरे शक्रः सह सर्वेर्दिवालयैः । जगाम तत्र यत्रास्ते भगवान्कमलासनः

दरम्यान शक्र (इंद्र) सर्व दिव्यलोकवासीयांसह तेथे गेला, जिथे कमलासन भगवान् (ब्रह्मा) विराजमान होते.

Verse 8

प्रोवाचाथ प्रणम्योच्चैः कृतांजलिपुटः स्थितः । स्तुतिं कृत्वा सुरैः सार्धं वेदोक्तैः स्तवनैर्द्विजाः

मग तो तो उंच स्वराने बोलला—नम्रपणे प्रणाम करून, हात जोडून उभा राहिला। देवांसह वेदोक्त स्तोत्रांनी स्तुती करून, हे द्विजांनो, तो म्हणाला।

Verse 9

सृष्टिः कृता सुरश्रेष्ठ विश्वामित्रेण सांप्रतम् । मनुष्ययक्षसर्पाणां देवगंधर्वरक्षसाम्

हे देवश्रेष्ठा! विश्वामित्राने आत्ताच नवी सृष्टी निर्माण केली आहे—मनुष्य, यक्ष, सर्प, देव, गंधर्व आणि राक्षसांची।

Verse 10

तस्माद्वारय तं गत्वा स्वयमेव पितामह । यावन्न व्याप्यते सर्वं तत्सष्ट्येदं चराचरम्

म्हणून, हे पितामह (ब्रह्मा)! तुम्ही स्वतः जाऊन त्याला आवरा; नाहीतर ही चराचर सृष्टी त्या (नव्या) सृष्टीने सर्वत्र व्यापली जाईल।

Verse 11

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तेनैव सहितो विधिः । गत्वोवाच जगन्मित्रं विश्वामित्रं मुनीश्वरम्

त्याचे वचन ऐकून विधाता ब्रह्मा त्याच्यासह निघाले; जाऊन जगन्मित्र, मुनीश्वर विश्वामित्रांना संबोधून म्हणाले।

Verse 12

निवृत्तिं कुरु विप्रर्षे सांप्रतं वचनान्मम । सृष्टैर्यावन्न नश्यंति सर्वे देवाः सवासवाः

हे विप्रश्रेष्ठा! माझ्या वचनाने आत्ताच थांबा; या सृष्टीमुळे इंद्रासह सर्व देव नष्ट होण्यापूर्वी निवृत्त व्हा।

Verse 13

विश्वामित्र उवाच । अनेनैव शरीरेण त्रिशंकुर्नृपसत्तमः । यदि गच्छति ते लोके तत्सृष्टिं न करोम्यहम्

विश्वामित्र म्हणाले—जर श्रेष्ठ राजा त्रिशंकू ह्याच देहासह तुझ्या लोकात गेला, तर मी ती नवी सृष्टी निर्माण करणार नाही।

Verse 14

ब्रह्मोवाच । एष गच्छतु भूपालो मया सह त्रिविष्टपम् । अनेनैव शरीरेण त्वत्प्रसादान्मुनीश्वर

ब्रह्मा म्हणाले—हे मुनीश्वर, तुझ्या प्रसादाने हा राजा ह्याच देहासह माझ्याबरोबर त्रिविष्टप (स्वर्ग) लोकास जावो.

Verse 15

विरामं कुरु सृष्टेस्त्वं नैतदन्यः करिष्यति । न कृतं केनचिल्लोके तत्कर्म भवता कृतम्

आता तुझ्या सृष्टीकर्मास विराम दे; हे कार्य दुसरा कोणी करू शकणार नाही. जगात जे कोणी केले नाही, ते कर्म तू केलेस.

Verse 17

तथाऽक्षयास्तु मे देव सृष्टिस्तव प्रसादतः । या कृता न करिष्यामि भूयो ऽन्यां पद्मसंभव

तथास्तु, हे देव! तुझ्या कृपेने माझी सृष्टी अक्षय राहो. हे पद्मसंभव, जी झाली आहे तिच्याव्यतिरिक्त मी पुन्हा दुसरी सृष्टी करणार नाही.

Verse 18

व्रह्मोवाच । भविष्यति ध्रुवा विप्र सृष्टिर्या भवता कृता । परं सर्वेषु कृत्येषु यज्ञार्हा न भविष्यति

ब्रह्मा म्हणाले—हे विप्र, तुझ्या द्वारा केलेली सृष्टी निश्चयच ध्रुव राहील; परंतु सर्व धर्मकृत्यांत ती यज्ञार्ह (आहुतीयोग्य) ठरणार नाही.

Verse 19

एवमुक्त्वा समादाय त्रिशंकुं प्रपितामहः । ब्रह्मलोकं गतो हृष्टो मुनिस्तत्रैव संस्थितः

असे बोलून प्रपितामहांनी त्रिशंकूला सोबत घेतले आणि हर्षित होऊन ब्रह्मलोकास गेले; तो मुनि तेथेच स्थिर राहिला।