Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27

Devanagari script

कृषिकर्मप्रसि द्ध्यर्थं यो जपेल्लांगलानि च । वृष्टिहीनेऽपि लोकेऽस्मिन्कृषिस्तस्य प्रसिध्यति

Transliteration

kṛṣikarmaprasi ddhyarthaṃ yo japellāṃgalāni ca | vṛṣṭihīne'pi loke'sminkṛṣistasya prasidhyati

Translation

कृषिकर्माची सिद्धी व्हावी म्हणून जो तेथे ‘लाङ्गलानि’ मंत्रांचा जप करतो, या लोकी पाऊस नसला तरी त्याची शेती सफल व प्रसिद्ध होते।

Word by Word

• कृषि-कर्म-प्रसिद्धि-अर्थम्: for the purpose of success in agricultural work
• कृषि-कर्म-प्रसिद्धि-अर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृषि (प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक) + प्रसिद्धि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/accusative), एकवचन; समासः: (कृषिकर्मस्य प्रसिद्ध्यर्थम्) प्रयोजनार्थक-तत्पुरुष

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत्-प्रत्यय (relative pronoun)

• जपेत्: should recite
• जपेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• लाङ्गलानि: ploughs (the ‘lāṅgala’ mantras/terms)
• लाङ्गलानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लाङ्गल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• वृष्टि-हीने: in (a place/time) lacking rain
• वृष्टि-हीने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: वृष्टि (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः: वृष्ट्या हीनः (instrumental sense) → वृष्टिहीन; अधिकरणे सप्तमी

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/अपवाद/समुच्चयार्थ (particle: even/also)

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; निर्देशार्थक (demonstrative pronoun)

• कृषिः: agriculture
• कृषिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कृषि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• प्रसिध्यति: becomes successful
• प्रसिध्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-सिध् (धातु)
• Form: लट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa tīrtha-māhātmya narration style)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim-farmer at a sacred spot recites mantras while holding a plough-symbol (lāṅgala); parched fields in the background begin to green, suggesting kṣetra-prabhāva overcoming drought.

Characters & Entities

• Lāṅgalāni (plough-mantras)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma integrates spiritual practice with worldly duties—right recitation at a tīrtha supports righteous livelihood.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Nāgarakhaṇḍa tīrtha in Adhyāya 36, where such japa is said to yield tangible benefits.

What ritualistic prescription is mentioned?

Japa of the Lāṅgalāni for agricultural prosperity, even under drought-like conditions.