Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

यदाश्रित्य नयिष्यामो रौद्रं कलियुगं विभो । अस्पृष्टानि नरैर्म्लेच्छैः प्रभावसहितानि च । पाताले स्वर्गलोके वा मर्त्ये वा सुरसत्तम

yadāśritya nayiṣyāmo raudraṃ kaliyugaṃ vibho | aspṛṣṭāni narairmlecchaiḥ prabhāvasahitāni ca | pātāle svargaloke vā martye vā surasattama

हे विभो! ज्याचा आश्रय घेऊन आम्ही रौद्र कलियुग पार करू—जे म्लेच्छ मनुष्यांच्या स्पर्शापासून अस्पृष्ट आणि दिव्य प्रभावयुक्त आहे—ते पाताळात असो, स्वर्गात असो वा मर्त्यलोकी, हे देवश्रेष्ठ!

यत्which/that (place)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सम्बन्धे (relative)
आश्रित्यhaving resorted to
आश्रित्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootआ+श्रि (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
नयिष्यामःwe shall lead/bring
नयिष्यामः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल/Future), उत्तमपुरुष (1st), बहुवचन; परस्मैपद
रौद्रम्terrible/fierce
रौद्रम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (कलियुगस्य)
कलियुगम्the Kali age
कलियुगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकलियुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कलिः + युगम्)
विभोO Lord
विभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
अस्पृष्टानिuntouched
अस्पृष्टानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ+स्पृष्ट (स्पृश् धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; क्त-प्रत्यय (past passive participle)
नरैःby men
नरैः:
Karana (Instrument/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3/Instrumental), बहुवचन
म्लेच्छैःby barbarians/mlecchas
म्लेच्छैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootम्लेच्छ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; विशेषण-भावे (नरैः)
प्रभावpower/splendour
प्रभाव:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; समासे पूर्वपद
सहितानिendowed/with
सहितानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक/कृदन्त from सह + इ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; क्त-प्रत्ययार्थे 'युक्त'
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
पातालेin the netherworld
पाताले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/Locative), एकवचन
स्वर्गलोकेin heaven-world
स्वर्गलोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्गलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वर्गस्य लोकः)
वाor
वा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)
मर्त्येin the mortal world
मर्त्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात
सुरसत्तमO best of gods
सुरसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणां सत्तमः)

Devas/Tīrthas addressing Indra

Scene: The petitioners describe an ideal sanctuary: a radiant tīrtha-space, sealed from Kali’s shadow, beyond ordinary human defilement, spanning the three worlds.

K
Kali-yuga
P
Pātāla
S
Svarga

FAQs

Sacred power is preserved through purity and protection; dharma seeks spaces where sanctity can remain undisturbed.

No site is named yet; the verse lists the qualities of the desired refuge-kṣetra.

No direct ritual; the emphasis is on maintaining ritual purity and safeguarding holy places.