Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

Devanagari script

संहृष्टा परमोदारं भास्वरं हृष्टमानसम् । कार्तिकेयो महाप्रेम्णा प्रणिपत्य महेश्वरम्

Transliteration

saṃhṛṣṭā paramodāraṃ bhāsvaraṃ hṛṣṭamānasam | kārtikeyo mahāpremṇā praṇipatya maheśvaram

Translation

अतिशय हर्षित, तेजस्वी व परम उदार कार्त्तिकेय, उल्लसित अंतःकरणाने, महाप्रेमाने महेश्वर (शिव) यांस साष्टांग प्रणाम करू लागला।

Word by Word

• संहृष्टा: delighted (she)
• संहृष्टा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + हृष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• परमोदारम्: most noble
• परमोदारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक) + उदार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (परमः उदारः)

• भास्वरम्: radiant
• भास्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: भास्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• हृष्टमानसम्: whose mind was joyful
• हृष्टमानसम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: हृष्ट (प्रातिपदिक) + मानस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हृष्टं मानसं यस्य/हृष्टमानसम्)

• कार्तिकेयः: Kārtikeya
• कार्तिकेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कार्तिकेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• महाप्रेम्णा: with great love
• महाप्रेम्णा: Karana/Hetu (Instrument/Cause)
• Type: Noun
• Root: महाप्रेमन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महच्च तत् प्रेम)

• प्रणिपत्य: having bowed down
• प्रणिपत्य: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + नि + पत् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• महेश्वरम्: Mahēśvara (Śiva)
• महेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् ईश्वरः)

Speaker

Narrator (contextual narration)

Visual Art Cues

Scene: Radiant Kārttikeya, eyes softened with devotion, bows fully before Maheśvara; the atmosphere is luminous and auspicious, with subtle divine radiance around Śiva.

Characters & Entities

• Kārttikeya
• Maheśvara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the divine warrior embodies humility; loving reverence (bhakti) expressed through praṇāma is central to Śaiva dharma.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; the Śiva-centered devotion supports the chapter’s tīrtha-glorification framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

Praṇāma (bowing/prostration) is exemplified as a devotional act, though not framed as a formal injunction here.