Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

Devanagari script

चातुर्मास्ये विशेषेण तत्फलं द्विगुणं भवेत् । हरिभक्तिर्हरिकथा हरिस्तोत्रं हरेर्नतिः

Transliteration

cāturmāsye viśeṣeṇa tatphalaṃ dviguṇaṃ bhavet | haribhaktirharikathā haristotraṃ harernatiḥ

Translation

चातुर्मास्यात विशेषतः त्याचे फळ द्विगुण होते. हरिभक्ती, हरिकथा, हरिस्तोत्र आणि हरीला नमस्कार—हीच प्रिय साधना आहे.

Word by Word

• चातुर्मास्ये: in the Cāturmāsya period
• चातुर्मास्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण (locative)

• विशेषेण: especially
• विशेषेण: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-एकवचनरूपेण अव्ययीभाव (adverbial instrumental: ‘especially’)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘फलम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• द्विगुणम्: twofold
• द्विगुणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (संख्या-प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; द्विगु-समासः (द्वौ गुणौ यस्य/द्विगुणम्)

• भवेत्: may become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• हरिभक्तिः: devotion to Hari
• हरिभक्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हरेः भक्ति:)

• हरिकथा: story/discourse of Hari
• हरिकथा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक) + कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हरेः कथा)

• हरिस्तोत्रम्: hymn to Hari
• हरिस्तोत्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक) + स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हरेः स्तोत्रम्)

• हरेः: of Hari
• हरेः: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• नतिः: bowing/salutation
• नतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Speaker

Gālava (deduced from nearby verses)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Monsoon atmosphere around a temple/āśrama: devotees gathered for Hari-kathā, some singing stotras, others offering namaskāra; the sage indicates ‘dviguṇa-phala’ with a teaching gesture.

Characters & Entities

• Cāturmāsya
• Hari

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cāturmāsya intensifies spiritual results; simple devotional acts to Hari become especially fruitful.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The emphasis is on the sacred season (Cāturmāsya) rather than a named geographic tīrtha in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

During Cāturmāsya, cultivate Hari-bhakti, listen/recite Hari-kathā, sing Hari-stotras, and offer salutations.