Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

आनर्त उवाच । एकोद्दिष्टविधिं ब्रूहि मम त्वं वदतां वर । पार्वणं तु यथा प्रोक्तं विस्तरेण महामते

Transliteration

ānarta uvāca | ekoddiṣṭavidhiṃ brūhi mama tvaṃ vadatāṃ vara | pārvaṇaṃ tu yathā proktaṃ vistareṇa mahāmate

Translation

आनर्त म्हणाला—हे वचनश्रेष्ठा! मला एकोद्दिष्ट श्राद्धाची विधी सांग; जशी तू पार्वणकर्माची विधी विस्ताराने सांगितलीस, तशीच, हे महामते।

Word by Word

• आनर्तः: Ānarta
• आनर्तः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आनर्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• एकोद्दिष्टविधिम्: the procedure of ekoddiṣṭa (śrāddha)
• एकोद्दिष्टविधिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एकोद्दिष्ट + विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (एकोद्दिष्टस्य विधिः)

• ब्रूहि: tell (me)
• ब्रूहि: Vidhi (Command/विधि)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• मम: to me/of me
• मम: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• वदताम्: of speakers
• वदताम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: √वद् (धातु) (शतृ-कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले (present active participle)

• वर: O best (one)
• वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• पार्वणम्: the pārvaṇa (type of śrāddha)
• पार्वणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पार्वण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• तु: but/and
• तु: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वय-अव्यय (contrastive particle)

• यथा: as
• यथा: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'as/how')

• प्रोक्तम्: has been stated
• प्रोक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + √वच् (धातु) (कृदन्त; क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• विस्तरेण: in detail
• विस्तरेण: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; प्रकार/उपायार्थे

• महामते: O great-minded one
• महामते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा + मति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; बहुव्रीहिः (महती मतिः यस्य)

Speaker

Ānarta

Skanda Dialogue

Listener: Bhartṛyajña

Visual Art Cues

Scene: A respectful inquirer (Ānarta) seated before a learned ritualist, requesting the Ekoddiṣṭa procedure, with palm-leaf manuscripts and kuśa grass nearby.

Characters & Entities

• Ānarta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sincere seeker requests precise ritual knowledge, showing that ancestral rites should be learned and performed with clarity and care.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The dialogue occurs within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya framework of Nāgara Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

A request is made to teach the Ekoddiṣṭa Śrāddha procedure, referencing the already-described Pārvaṇa rite.