Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9
Devanagari script
ब्रह्मोवाच । परितुष्टोस्मि ते वत्स प्रार्थयस्व यथेप्सितम् । अदेयमपि दास्यामि तस्मात्प्रार्थय मा चिरम्
Transliteration
brahmovāca | parituṣṭosmi te vatsa prārthayasva yathepsitam | adeyamapi dāsyāmi tasmātprārthaya mā ciram
Translation
ब्रह्मदेव म्हणाले—वत्सा, मी तुझ्यावर अत्यंत प्रसन्न आहे; जे इच्छित आहे ते माग. देण्यायोग्य नसले तरी देईन; म्हणून विलंब करू नकोस.
Word by Word
ब्रह्मोवाचBrahmā said
ब्रह्मोवाच:
Kriya (Speech/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (perfect, 3rd sg); वक्तृ-निर्देशः (Brahmā said)
परितुष्टःfully pleased
परितुष्टः:
Visheshya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootपरि + तुष् (धातु) → परितुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; 'अस्मि' इत्यस्य विधेयम् (predicate adjective)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (present, 1st sg)
तेto you/for you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4), एकवचन (dat sg)
वत्सO child/dear one
वत्स:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन (voc sg)
प्रार्थयस्वask/request
प्रार्थयस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अर्थ् (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (imperative, 2nd sg)
यथाas
यथा:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formप्रकार/उपमानवाचक-अव्यय (as/according to)
ईप्सितम्the desired (boon)
ईप्सितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootईप्सित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; 'यथा' इत्यन्वयः (acc sg: what is desired)
अदेयम्even what is not to be given
अदेयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअ + देय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formयत्-प्रत्ययान्त (gerundive) 'देय' with नञ्-प्रत्यय; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; 'अपि' सह (even what should not be given)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअप्यर्थक-अव्यय (even/also)
दास्यामिI will give
दास्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (simple future, 1st sg)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (5), एकवचन; हेतौ (therefore/from that reason)
प्रार्थयask (me)
प्रार्थय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अर्थ् (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (imperative, 2nd sg)
माdo not
मा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (prohibitive/negative particle: do not)
चिरम्for long (delay)
चिरम्:
Kala (Duration/काल)
TypeNoun
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कालावधि (acc sg used adverbially: for long)
Speaker
Brahmā
Skanda Dialogue
Listener: Hiraṇyākṣa
Visual Art Cues
Scene: Brahmā seated on a lotus, four-faced, extending a boon-granting gesture; Hiraṇyākṣa stands reverent yet ambitious; the air feels charged with fate.
Characters & Entities
B
BrahmāFAQs
Power gained through tapas can yield extraordinary boons; hence desire must be governed by dharma and discernment.
No tīrtha is named in this verse.
None; it is a boon-granting moment in the narrative that later shapes ritual outcomes.