Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

तं तु वाध्रीणसं विद्यात्सर्वयूथाधिपं तथा । खड्गमांसं च वा दद्यात्तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी । संजायते न संदेहस्तेषां वाक्यं न मे मृषा

taṃ tu vādhrīṇasaṃ vidyātsarvayūthādhipaṃ tathā | khaḍgamāṃsaṃ ca vā dadyāttṛptirdvādaśavārṣikī | saṃjāyate na saṃdehasteṣāṃ vākyaṃ na me mṛṣā

त्या वाध्रीणसाला सर्व यूथांचा अधिपती असे जाणावे. किंवा खड्ग (गेंडा) याचे मांस दिले तरी पितरांची तृप्ती बारा वर्षे होते—यात संशय नाही. त्यांचे वचन असत्य नाही, आणि माझेही नाही.

तम्him/that (one)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
तुbut, indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/अन्वयार्थ
वाध्रीणसम्the vādhrīṇasa (animal)
वाध्रीणसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाध्रीणस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; तम् इति सर्वनामस्य विशेष्य
विद्यात्one should know/recognize
विद्यात्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सर्वयूथाधिपम्the lord of all herds
सर्वयूथाधिपम्:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व-यूथ-अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; वाध्रीणसम् इति विशेषणवत्/समानााधिकरण
तथाthus, likewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
खड्गमांसम्rhinoceros meat
खड्गमांसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootखड्ग-मांस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
वाor
वा:
Vikalpa (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (disjunctive particle)
दद्यात्one should give/offer
दद्यात्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तृप्तिःsatiation
तृप्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
द्वादशवार्षिकीtwelve-year (lasting)
द्वादशवार्षिकी:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश-वार्षिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying तृप्तिः)
संजायतेarises, comes about
संजायते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+जन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
संदेहःdoubt
संदेहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
वाक्यम्statement, word
वाक्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative singular) रूपम्; अत्र षष्ठी (my)
मृषाfalsely, untrue
मृषा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमृषा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Bhartṛyajña

Listener: King Ānarta

Scene: The sage, with firm gesture, declares the certainty of twelve-year pitṛ satisfaction; symbolic animals (rhinoceros/‘khaḍga’ motif and a herd-leader emblem) appear as iconographic cues, while the ritual setting remains central.

V
Vādhrīṇasa
K
Khaḍga
P
Pitṛs

FAQs

The Purāṇa asserts the reliability of its ritual prescriptions, framing them as trustworthy dharma that yields definite fruits.

The broader discourse belongs to Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya; this verse itself focuses on Śrāddha offerings.

Offering vādhrīṇasa or khaḍga meat in Śrāddha is said to grant twelve-year satisfaction to the Pitṛs.