Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 72

शंख उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । जायेतां तादृशौ हस्तौ यादृशो मे पुरा स्थितौ

śaṃkha uvāca | yadi tuṣṭo'si me deva yadi deyo varo mama | jāyetāṃ tādṛśau hastau yādṛśo me purā sthitau

शंख म्हणाला— हे देवा! तू माझ्यावर प्रसन्न असशील आणि मला वर देणार असशील, तर माझे दोन्ही हात पूर्वी जसे होते तसेच होवोत।

शंखःŚaṅkha
शंखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशंख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Discourse (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formसम्बन्धाव्यय/शर्त-निपात (conditional particle)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta-predicative (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त; तुष् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (त्वम्)
असिyou are
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेmy/of me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
यदिif
यदि:
Discourse (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-निपात
देयःto be given
देयः:
Karta-predicative (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेय (कृदन्त; दा धातु)
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययार्थक (gerundive: 'to be given'), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वरः)
वरःa boon
वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
जायेताम्let (them) be born/arise
जायेताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष (3rd person), द्विवचन; आत्मनेपद
तादृशौsuch (of that kind)
तादृशौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतादृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषणम् (हस्तौ)
हस्तौtwo hands
हस्तौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
यादृशौas (what kind)
यादृशौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयादृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषणम् (हस्तौ)
मेmy/of me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
पुराformerly
पुरा:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
स्थितौwere present/standing
स्थितौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थित (कृदन्त; स्था धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषणम् (हस्तौ)

Śaṅkha

Type: kshetra

Listener: Mahēśvara (Śiva)

Scene: Śaṅkha, earnest and vulnerable, petitions Śiva for the return of his former hands—suggesting prior loss/curse/injury—while Śiva listens with composed compassion.

Ś
Śaṅkha
D
Deva (the Lord)

FAQs

True devotion seeks restoration through divine grace, acknowledging the Lord as the giver of wholeness.

The verse occurs within the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya context, pointing to a local tīrtha connected with a liṅga and a sacred water-reservoir described in the same passage.

No direct ritual is prescribed here; the verse is a boon-request that frames later tīrtha practices (snāna and pūjā) in the same adhyāya.