Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 143

Devanagari script

देवशर्माभिधानस्तु विख्यातः प्रवरैस्त्रिभिः । अहं चिंतां करिष्यामि तव लिंगसमुद्भवाम्

Transliteration

devaśarmābhidhānastu vikhyātaḥ pravaraistribhiḥ | ahaṃ ciṃtāṃ kariṣyāmi tava liṃgasamudbhavām

Translation

मी देवशर्मा नावाने प्रसिद्ध, तीन प्रवरांमध्ये विख्यात आहे; तुझ्यासाठी लिंग-संबंधी व्रताची व्यवस्था व चिंता मी करीन।

Word by Word

• देवशर्माभिधानः: named Devaśarman
• देवशर्माभिधानः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: देवशर्मन् + अभिधान (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: देवशर्मन्-अभिधान (बहुव्रीहि/तत्पुरुषार्थ; ‘named Devaśarman’); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• तु: indeed, but
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/अन्वयार्थक (but/indeed)

• विख्यातः: renowned
• विख्यातः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• प्रवरैः: by the eminent ones
• प्रवरैः: Karana (Instrument/means/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रवर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd case), बहुवचन; करण/सह (instrumental)

• त्रिभिः: by three
• त्रिभिः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन; संख्याविशेषण

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; उत्तमपुरुषार्थ-सर्वनाम

• चिन्ताम्: a plan, thought
• चिन्ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चिन्ता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्म

• करिष्यामि: I will do
• करिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्; उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• तव: your
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध

• लिङ्गसमुद्भवाम्: arising from (your) sign/mark
• लिङ्गसमुद्भवाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लिङ्ग + समुद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: लिङ्ग-समुद्भव (पञ्चमी/तत्पुरुष; ‘arising from the sign/mark’); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण (चिन्ताम् विशेषयति)

Speaker

Devaśarmā (a brāhmaṇa)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devaśarmā introduces himself with confidence and humility, offering to take up the liṅga-observance; Indra listens, the assembly attentive; a symbolic liṅga or ritual paraphernalia is visible.

Characters & Entities

• Devaśarmā
• Indra
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharma is at stake, a qualified person may voluntarily assume sacred responsibility to protect the community and the worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse supports the tīrtha-mahātmya theme through liṅga-sevā, but does not specify the site name.

What ritualistic prescription is mentioned?

Undertaking ongoing liṅga-related service/maintenance (liṅga-cintā) as a formal duty.