Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

Devanagari script

त्वया सह प्रपूज्याश्च ह्यस्माभिः श्राद्धकारणात् । तच्छ्रुत्वा सहसा शक्रः सन्तोषं परमं गतः

Transliteration

tvayā saha prapūjyāśca hyasmābhiḥ śrāddhakāraṇāt | tacchrutvā sahasā śakraḥ santoṣaṃ paramaṃ gataḥ

Translation

‘श्राद्धाच्या कारणासाठी तुझ्यासह आम्हीही त्यांची यथोचित पूजा करावी.’ हे ऐकताच शक्र (इंद्र) तत्क्षणी परम संतोषास गेला.

Word by Word

• त्वया: by/with you
• त्वया: Sahārtha/Karaṇa (Association/Instrument)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्तिः (सह/करण), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• सह: together with
• सह: Sahārtha (Association/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सहार्थक-अव्ययम् (preposition-like indeclinable: with)

• प्रपूज्याः: to be duly worshipped
• प्रपूज्याः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र+पूज् (धातु)
• Form: तव्यत्/य-प्रत्ययान्त-भाव्यकृदन्तः (gerundive: ‘to be worshipped’), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• हि: indeed
• हि: Nipāta (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः; हेतौ/निश्चये (indeed/for)

• अस्माभिः: by us
• अस्माभिः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्तिः (कर्ता-करणभावे), बहुवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• श्राद्धकारणात्: because of the śrāddha (as the reason)
• श्राद्धकारणात्: Hetu/Apādāna (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (श्राद्धस्य कारणम्); नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; हेत्वर्थे (because of)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘श्रुत्वा’ इति कर्म

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund); ‘having heard’

• सहसा: suddenly
• सहसा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; आकस्मिकत्वे/शीघ्रार्थे (suddenly/at once)

• शक्रः: Indra (Śakra)
• शक्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्

• सन्तोषम्: contentment
• सन्तोषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सन्तोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सन्तोषम्’ इति विशेषणम्

• गतः: attained
• गतः: Kriyā (Result state/क्रिया-फल)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्तः (past participle used predicatively), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘प्राप्तवान्’ अर्थे

Speaker

Unspecified in snippet (within Śakra–Viṣṇu dialogue; Śakra is the reacting listener here)

Visual Art Cues

Scene: A declaration that the brāhmaṇas should be honored together for śrāddha; upon hearing, Indra’s face brightens with immediate supreme satisfaction.

Characters & Entities

• Śakra (Indra)
• Śrāddha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śrāddha is upheld as a sacred duty requiring proper honoring of those involved; right intention and respect complete the rite.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the Hāṭakeśvara-kṣetra narrative context rather than naming a new tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

That those connected with the śrāddha should be ‘prapūjya’—duly honored—along with the main agent addressed.